مجازات چک بلامحل

بر اساس قانون صدور چک مصوب ۱۳۸۲ صدور چک بلامحل یعنی چکی که در تاریخ سر رسید امکان پرداخت نداشته باشد و دارنده آن با مراجعه به بانک صادر کننده مواجه با گواهی عدم پرداخت چک گردد ، جرم محسوب شده و صادر کننده چک بنا به مبلغ مندرج بر روی چک با مجازاتهایی از قبیل تا ۲ سال حبس تعزیری و تا ۲ سال محرومیت از داشتن دسته چک محکوم خواهد شد.

مواردی که موجب می شود که صدور چک بلامحل جرم نبوده نیز در قانون آمده است که به ترتیب عبارتند از :

۱.اثبات اینکه چک به صورت سفید امضا صادر شده باشد یعنی اینکه صادر کننده چک فقط چک را امضا نموده باشد و متن چک توسط شخصی غیر از صادر کننده تنظیم شده باشد.
۲.وصول و دریافت وجه چک منوط و مشروط به تحقق شرایطی شده باشد اعم از اینکه در متن چک آمده باشد یا اینکه اثبات شود که پرداخت وجه چک مشروط است.
۳.صدور چک بابت تضمین انجام معامله ای یا ایفاء تعهدی باشد اعم از اینکه در متن چک قید شده باشد یا مگر اینکه ثابت شود که صدور چک بابت تضمین بوده است .
۴.در صورتیکه چک بدون تاریخ صادر شده باشد یعنی متن و امضای چک با دست خط صادر کننده اما درج تاریخ سر رسید بر روی آن توسط افراد دیگری غیر از صاحب حساب و صادر کننده چک انجام شده باشد.
۵.چک به وعده صادر شده باشد یعنی زمان صدور چک جلوتر از زمان سر رسید مندرج بر روی آن بوده و این موضوع را نتوان در مرجع قضایی به اثبات رساند.
علاوه بر موارد مذکور اگر اثبات شود چک بابت معاملات ربوی (بهره ای)صادر گردیده یا منشاء صدورچک معاملات نا مشروع (از قبیل خرید و فروش کالاهای قاچاق یا مواد مخدر) می باشد نمی توان صادر کننده چک را به جرم چک بلامحل تعقیب نمود.
اطلاعات بیشتر در این مورد:
http://edalat.ir/%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%DA%86%DA%A9-%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AD%D9%84-2/


از طرفی بر اساس قانون فقط کسی می تواند علیه صادر کننده چک اقدام بر طرح شکایت کیفری نماید که اولین بار چک را به بانک برده و برگ عدم پرداخت از بانک اخذ نموده باشد مگر اینکه فرد یا افراد بعدی چک به صورت قهری (مثلاً فرزندان دارنده اولیه که فوت نموده است) به ایشان منتقل گردیده باشد.
در قانون صدور چک برای اینکه علل صدور چک بلامحل جرم محسوب و صادر کننده قابلیت تعقیب کیفری را داشته باشد مواعد زمانی نیز در نظر گرفته شده که پس از انقضای این مواعد دیگر نمی توان علیه صادر کننده چک شکایت کیفری طرح نمود.
اولا دارنده چک فرصت دارد تا ۶ ماه از زمان سر رسید مندرج بر روی چک به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت اخذ نماید و ثانیاً تا ۶ ماه فرصت دارد تا از زمان اخذ گواهی عدم پرداخت به مرجع قضایی مراجعه و طرح شکایت نماید .
از دیگر مجازاتهای صدور چک بلامحل مربوط به زمانی است که صادر کننده از حساب مسدود شده اش چک صادر و در اختیار افراد قرار دهد که در این صورت به حداکثر مجازات مندرج در قانون محکوم خواهد شد.
در مواردی که چک با امضای ۲ نفر یا بیشتر است کسانی که روی چک را امضا نموده اند هر یک به تنهایی مجازات خواهند شد البته اگر صاحب حق امضایی از این افراد روی چک را امضا نکرده باشد مسئولیتی ندارد.
جرم صدور چک بلامحل بر اساس قانون از جمله جرائم قابل گذشت محسوب می شود یعنی اینکه تعقیب صادر کننده چک بلامحل با شکایت دارنده شروع و با اعلام رضایت وی پرونده مختومه می شود.
توجه داشته باشید که صرف طرح شکایت کیفری دادگاه را مکلف به صدور حکم پرداخت مبلغ چک و همچنین خسارات وارده و تاخیر تادیه به دارنده نمی کند بلکه دارنده چک می بایست دادخواست مطالبه وجه چک به انضمام پرداخت خسارات را به دادگاه کیفری بدهد که این امر مستلزم پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی حقوقی مربوط به چک می باشد .

حضانت

از مهمترین اهداف حقوق خانواده تقویت نهاد مقدس خانواده و پاسداری از قداست و حفظ و بقای آن و نیز حمایت از مادران و فرزندان و پدران است.
به موجب اصول ۲۱ و ۱۵۶ قانون اساسی قانون باید از مادران در دوران بارداری و حضانت حمایت نماید و نیز در صورت نبودن ولی شرعی قیمومیت فرزندان به مادران شایسته سپرده شود. به موجب ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی نگاهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین (والدین) است. ضمنا حضانت و ملاقات اطفال در صلاحیت دادگاه خانواده است.

ترتیب رسیدگی به مسئله حضانت فرزند:

دادگاه در کلیه مواردی که مبادرت به صدور گواهی عدم امکان سازش می نماید باید ترتیب اطمینان بخشی را در خصوص نگهداری و حضانت و میزان نفقه اطفال با توجه به وضعیت مالی و اخلاقی زوجین و با در نظر گرفتن مصلحت صغار (خیر وصلاح کودک، کودکان)تعیین نماید.
چند نکته:

  • در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل با آن که زنده است خواهد بود هرچند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیم معین کرده باشد.(مثلا ً با فوت پدر، حضانت طفل با مادر است نه پدربزرگ طفل.)
  • طفل را نمی توان از ابوین و یا از پدر و مادری که حضانت با اوست گرفت مگر به دلیل وجود علت قانونی.
  • اگر مادر در مدتی که حضانت با اوست مبتلا به جنون شود یا ازدواج کند حق حضانت با پدر خواهد بود.
  • هیچ یک از ابوین (پدر ومادر) حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنهاست از نگهداری او خودداری کنند و در صورت امتناع از سوی دادگاه ملزم می شوند و چنانچه الزام مؤثر نباشد حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد به خرج مادر تامین کند.
  • برای حضانت و نگهداری طفلی که پدر و مادر او جدا از هم زندگی می کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن اولویت با پدر است. البته پس از هفت سالگی در صورت حدوث اختلاف، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه است.
  • مواد ۱۱۶۸تا ۱۱۷۹ قانون مدنی به حضانت و نگهداری طفل اختصاص دارد.

طبق ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی شرایط تغییر حضانت عبارتست از:

چنانچه در اثر عدم مواظبت و یا انحطاط اخلاقی پدر و مادری که طفل تحت حضانت او است صحت جسمی یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد دادگاه می تواند با تقاضای بستگان، قیم و یا رئیس حوزه قضائی ترتیب مقتضی دیگری را برای حضانت کودک اتخاذ نماید.
اطلاعات بیشتر را در حضانت فرزند با کیست ببینید.

مواردی که می تواند از مصادیق تغییر حضانت باشد:

  1. اعتیاد زیان آور به الکل، موادمخدر و یا قمار.
  2. اشتهار به فساد اخلاق و فحشا.
  3. ابتلاء به بیماری روانی به تشخیص پزشکی قانونی.
  4. سوء استفاده از طفل یا اجبار او به ورود به مشاغل ضداخلاقی مانند فساد، فحشا، تکدی گری و قاچاق.
  5. تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف.

در چه مواردی زن مستحقّ نفقه نخواهد بود ؟

تعریف نفقه :

طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن ، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه های بهداشتی و درمانی و خادم، در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض .

ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه از سوی مرد :
۱-ضمانت اجرای مدنی :

طبق ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی : زن میتواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه به محکمه رجوع کند در اینصورت محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد .

۲-ضمانت اجرای کیفری :

ماده ۵۳ قانون جدید حمایت خانواده مصوّب ۱۳۹۱: هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه همسر خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النّفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم می شود .

تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت در هر زمان ، تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می شود .

در چه شرایطی تعلق گرفتن موضوع نفقه مطرح می شود؟
تمکین خاص: داشتن روابط زناشویی زن و شوهر می باشد.

تمکین عام: فرمانبرداری در امور کلی زندگی می باشد، که یکی از مصادیق آن اقامت در اقامتگاه دایمی شوهر است. یعنی زن برای دریافت نفقه باید در خانه شوهر زندگی کند. مگر آن که حین وقوع عقد شرطی جز این شده باشد.

در چه مواردی زن مستحقّ نفقه نخواهد بود ؟
ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی : هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظائف زوجیّت امتناع کند مستحقّ نفقه نخواهد بود .

ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی : نفقه مطلّقه رجعیّه در زمان عدّه بر عهده شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد لیکن اگر عدّه از جهت فسخ نکاح یا طلاق بایِن باشد، زن حقّ نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خود که دراینصورت تا زمان وضع حمل حقّ نفقه خواهد داشت .

ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی : در عقد موقّت زن حقّ نفقه ندارد مگر اینکه شرط شده یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد .


چگونه توافقی طلاق بگیریم

در طلاق توافقی زوجین هر دو متقاضی طلاق بوده و در کلیه امور با یکدیگر توافق نموده اند که باید با مراجعه به دادگاه خانواده یا توسط وکلای خود اعلام توافق خود را در اموری همچون ( وصول یا بذل مهریه ، نفقه ایام زوجیت و عده ، حضانت فرزند ، ملاقات فرزند ، شیوه استرداد جهیزیه ) و سایر حقوق دوران زوجیت به دادگاه جهت ثبت در پرونده تقدیم کنند . برای اجرا شدن صیغه طلاق ، اخذ گواهی عدم امکان سازش الزامی است . البته دادگاه پس از بررسی موضوع مسأله را به داوری ارجاع می دهد و پس از کسب نظر داوران مبادرت به صدور حکم می کند .

دادگاه هنگام صدور گواهی عدم امکان سازش، باید اطمینان حاصل کند که زوجه باردار نیست و رویه قضایی در این خصوص آن است که زوجه برای معاینه و صدور گواهی به پزشک مورد اعتماد معرفی می شود. مدّت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر خانه رسمی در قانون جدید حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی شدن رأی است و اگر تا پایان آن مدت طرفین یا یکی از آنها جهت ثبت آن به دفتر خانه مراجعه نکند گواهی مذکور از درجه اعتبار ساقط است.

میتوانید همچنین به چگونه توافقی طلاق بگیریم مراجعه کنید.

اقسام طلاق:
۱-طلاق رجعی

طلاقی است که برای شوهر در مدت عدّه حق رجوع است ، این حق جزء اختیارات شوهر است و برای زن چنین حقّی در نظر گرفته نشده است .

۲-طلاق بائن

طلاقی است که در آن در مدت عدّه برای شوهر حق رجوع نیست واقسام مختلف دارد .

انواع طلاق:
۱-طلاقی که قبل از زناشویی واقع شود .

۲-طلاق زن یائسه

۳-طلاق خلع و مبارات

۴-سه طلاق

نکته : هرچند در قانون از طلاق توافقی تعریفی به میان نیامده است، امّا قضات دادگاههای خانواده معمولاً آنرا به لحاظ قانونی با مواد مربوط به طلاق خلع توجیه می کنند.

مواردی که موجب می شود که صدور چک بلامحل جرم نباشد

۱.اثبات اینکه چک به صورت سفید امضا صادر شده باشد یعنی اینکه صادر کننده چک فقط چک را امضا نموده باشد و متن چک توسط شخصی غیر از صادر کننده تنظیم شده باشد.
۲.وصول و دریافت وجه چک منوط و مشروط به تحقق شرایطی شده باشد اعم از اینکه در متن چک آمده باشد یا اینکه اثبات شود که پرداخت وجه چک مشروط است.
۳.صدور چک بابت تضمین انجام معامله ای یا ایفاء تعهدی باشد اعم از اینکه در متن چک قید شده باشد یا مگر اینکه ثابت شود که صدور چک بلامحل بابت تضمین بوده است .
۴.در صورتیکه چک بدون تاریخ صادر شده باشد یعنی متن و امضای چک با دست خط صادر کننده اما درج تاریخ سر رسید بر روی آن توسط افراد دیگری غیر از صاحب حساب و صادر کننده چک انجام شده باشد.
۵.چک به وعده صادر شده باشد یعنی زمان صدور چک جلوتر از زمان سر رسید مندرج بر روی آن بوده و این موضوع را نتوان در مرجع قضایی به اثبات رساند.
علاوه بر موارد مذکور اگر اثبات شود چک بابت معاملات ربوی (بهره ای)صادر گردیده یا منشاء صدورچک معاملات نا مشروع (از قبیل خرید و فروش کالاهای قاچاق یا مواد مخدر) می باشد نمی توان صادر کننده چک را به جرم چک بلامحل تعقیب نمود.
از طرفی بر اساس قانون فقط کسی می تواند علیه صادر کننده چک اقدام بر طرح شکایت کیفری نماید که اولین بار چک را به بانک برده و برگ عدم پرداخت از بانک اخذ نموده باشد مگر اینکه فرد یا افراد بعدی چک به صورت قهری (مثلاً فرزندان دارنده اولیه که فوت نموده است) به ایشان منتقل گردیده باشد.
در قانون صدور چک برای اینکه علل صدور چک بلامحل جرم محسوب و صادر کننده قابلیت تعقیب کیفری را داشته باشد مواعد زمانی نیز در نظر گرفته شده که پس از انقضای این مواعد دیگر نمی توان علیه صادر کننده چک شکایت کیفری طرح نمود.
اولا دارنده چک فرصت دارد تا ۶ ماه از زمان سر رسید مندرج بر روی چک به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت اخذ نماید و ثانیاً تا ۶ ماه فرصت دارد تا از زمان اخذ گواهی عدم پرداخت به مرجع قضایی مراجعه و طرح شکایت نماید .