خامه جزو لبنیات است یا جزو چربی‌هاست؟

چای شیرین، پنیر، کره، مربا، شیر، عسل، تخم مرغ، آب میوه و خامه. این‌ها خوراکی ‌های رایج صبحانه‌ ما هستند و اغلب ما در صبحانه ‌مان یک یا چند قلم از این‌ها را مصرف می‌ کنیم. بحث ما درباره یکی از همین اجزاست: خامه.

خیلی ‌ها خامه را بیشتر از سایر خوراکی‌ های صبحانه دوست دارند و بعضی ‌‌ها هم در سایر وعده‌های غذایی ‌شان از آن استفاده می‌ کنند و برای درست کردن انواع دسر و کیک از آن کمک می‌ گیرند.

خامه جزو لبنیات است یا جزو چربی‌هاست؟
خامه از نظر فرآیند تولیدش جزو فرآورده‌های لبنی است و مانند سایر اعضای خانواده‌ اش سفید رنگ است اما به دلیل میزان چربی بالا و از نظر گروه ‌بندی برحسب ریزمغذی ‌ها و موادی که تا حدودی انرژی را از مواد چرب تامین می‌ کنند، در گروه چربی ‌ها دسته‌ بندی می ‌شود. در مورد کره و سرشیر هم همین ‌طور است.

خامه واقعا مغذی است؟
مواد غذایی موجود در خامه، همانند شیر است. در خامه با افزایش درجه جدا سازی، مقدار ویتامین‌ های محلول در آب کاهش یافته ولی ویتامین ‌های محلول در چربی افزایش پیدا می ‌کند. مثلاً غلظت ویتامین A در خامه با ۱۰ درصد چربی، ۲ تا ۳ برابر بیشتر از شیر کامل است و در خامه با ۴۰ درصد چربی ۸ تا ۱۲ برابر بیشتر است. از دست دادن ویتامین C و اسید فولیک نیز در خامه قابل توجه است. در طول استریلیزاسیون نیز از دست دادن قابل توجه ویتامین ب۱۲ اتفاق می ‌افتد.



خامه چه طور تهیه می ‌شود؟
برای تهیه خامه پیش از عمل هموژنیزاسیون، لایه چربی روی شیر خام را که به سرشیر معروف است، برمی ‌دارند. این چربی، خامه نام می ‌گیرد.

در صنعت، برای سرعت بخشیدن به تجمع چربی شیر روی سطح آن، از دستگاه سانتریفیوژ استفاده می‌ کنند.


خامه با توجه به محتوای چربی‌اش، انواع مختلفی دارد:
خامه کم چرب که ۱۲ درصد چربی دارد. خامه زده شده و سفت شده که ۳۰ درصد از آن را چربی تشکیل می‌ دهد. خامه سنگین که ۳۶ درصد چربی دارد. خامه‌های پر‌چرب که در اغلب فروشگاه‌ها به فروش می ‌رسند نیز ۴۰ درصد چربی دارند و در تهیه انواع غذا و دسرها از این نوع استفاده می‌ شود.