سالاد آووکادو و مرغ

مواد لازم:
۱ عدد آووکادو (رسیده) پوست کنده و خرد شده
۲ قاشق غذاخوری خامه ترش
۱ قاشق غذاخوری آبلیمو
۲ قاشق غذاخوری گشنیز تازه (خرد شده)
۲ قاشق غذاخوری پیاز قرمز (خرد شده)
نصف قاشق چای خوری پودر سیر
۲ عدد سینه مرغ پخته شده و بدون استخوان (خرد شده)
۸ الی ۱۰ عدد برگ کاهو
نمک و فلفل به میزان لازم

طرز تهیه:
در ظرفی مناسب تکه های آووکادو را با خامه ی ترش و آبلیمو مخلوط می کنیم.
سپس گشنیز ها,پیاز,پودر سیر و مرغ ها را به آن اضافه کنید و کاملأ مخلوط می کنیم.
سالاد را بچشید و در صورت نیاز فلفل و نمک را به آن اضافه کنید.
برای سرو کردن ۱ قاشق پر از سالاد را روی برگ کاهو بریزید و آن را میل کنید.

منبع : ایده شات

نقشه کشها و خلاقان بفرمایید کمک

دوستان عزیزومعماران خلاق برای ساختن یک زمین با متراژ۸۰۵ در ۲۱ یعنی ۱۸۳ متر به کمک شما نیاز دارم. خواستم اگه ممکنه لطف کنید و برای نقشه بهم ایده بدید. ممنون میشم. فقط مسئله ای که برام اهمیت داره اینه که میخوام اشپزخونه اول ساختمان باشه و به حیاط راه داشته باشه

فروشگاه اینترنتی چیست؟

فروشگاه اینترنتی چیست؟

در سالیان گذشته افراد جهت شروع کسب و کار خود احتیاج به یک فضایی برای دپو و نمایش اجناس خود داشته اند، این فضا به اقتضای موقیت شهر یا روستا و همچنین جمعیت آن شهر در نقاط مختلفی ایجاد می گردید.
عموما در بین راه ها و محل های تردد بین شهری بازارچه هایی جهت ارائه محصولات تجار در کاروانسراها ایجاد و به هر تاجر یا کاسب یک حجره جهت کسب و کار داده می شد.
در شهرها و بخصوص شهر های بزرگ به علت حجم انبوه معاملات و همچنین تامین امنیت بازارهایی سرپوشیده ساخته و داخل آنها را به صورت حجره به کسبه واگزار می شد تا عموم معاملات در آن بازار انجام گیرد.
با گسترش وسعت شهر ها و افرایش جمعیت دیگر تردد جهت خرید مایحتاج برای مردم از یک سر شهر تا بازار مشکل ساز شده و بهمین دلیل در محلات بازارچه هایی و همچنین در خیابان ها و کوچه ها مغازه هایی جهت ارائه محصولات احداث گردید.
با پیشرفت فرهنگ شهر نشینی و تاسیس شهرداری ها و اخذ مالیات از کسبه، قیمت های شروع کسب و کار رو به افزایش گذاشت و در سالهای اخیر حتی یک سانتی متر فضا هم جهت مغازه بسیار سرسام آور شده است و همچنین قوانین متعدد برای زیبا سازی شهر که توسط ارگانهای مختلف وضع گردیده دیگر اجازه تاسیس مغازه یا کسب و کاری را به راحتی به هرکسی نمی دهد.
در زمان حال و پیشرفت تکنولوژی بخصوص فراگیر شدن اینترنت در جهان و ایران و دسترسی آسان مردم به اینترنت دیگر حالت کسب و کارها هم از سبک کلاسیک به دیجیتال تغییر ماهیت داده و لزوم داشتن فروشگاه اینترنتی برای اهالی کسب و کار لازم و ضروری شده است.
در حقیقت فروشگاه های اینترنتی همان مغازه ها و استورهای موجود هستند فقط بصورت مجازی و برای روشن شدن این موضوع کاملا تمامی قسمتهای فروشگاه اینترنتی در ذیل توضیح داده می شود.
دامنه فروشگاه اینترنتی همان تابلو سردر مغازه می باشد که نشان دهنده نوع کار و راهنمایی مردم جهت یافتن فروشگاه می باشد.
هاست یا فضای فروشگاه اینترنتی درواقع همان محل کسب و کار می باشد که به مقادیر مختلف می باشد درست مانند فضای فروشگاه که ممکن است یک فروشگاه ۶ متر مربع باشد و یک فروشگاه دیگر ۱۰۰ متر مربع و این مورد درباره فروشگاه اینترنتی و فضای آن نیز صادق است.
شکل ظاهری و صفحه اول فروشگاه اینترنتی کاملا با ویترین مغازه و فروشگاه در دنیای واقعی برابری می کند و جهت نشان دادن محصولات آن کسب و کار مورد استفاده قرار می گیرد.
درگاه پرداخت موجود در فروشگاه همان دادوستد مالی و پولی است که در هنگام خرید و فروش سنتی انجام می گیرد.
و …..
حال به مزایای هربخش از فروشگاه اینترنتی نسبت به فروشگاه های موجود در سطح شهر می پردازیم و مشخص می کنیم چرا شما برای کسب و کار خود نیاز به طراحی فروشگاه اینترنتی دارید.
دامنه:
قیمت یک دامنه نهایتا با پسوند های خاص چیزی بین ۱۰ الی ۵۰ هزار تومان می باشد در حالی که فقط نصب یک تابلو توسط نصاب در بالای سردر یک مغازه حدود ۲۰۰ الی ۵۰۰ هزار تومان هزینه بردار است و هزینه ساخت و طراحی و عوارض شهرداری به کنار که در سال مبالغ بسیار زیادی می شود.
هاست:
شما برای داشت فضای فروشگاه اینترنتی اگر مطالب و محصولات شما بیش از جند میلیون باشد و تعداد بازدید کنندگان فروشگاه شما روزانه بیش از جند ده هزار نفر باشد، نهایتا نیاز به یک سرور اختصاصی دارید که قیمت یک سرور خوب الان سالیانه حداکثر ۱۰ میلیون تومان است در حالی که فقط ۱ متر مربع از فضای شهری در هر نقطه از ایران بیش از مقدار قیمت هاست در سال است، حال خودتان تفاوت را حساب نمایید.
دیزاین و ظاهر:
طراحی گرافیکی سایت نهایتا چیزی بین ۱روز تا ۱ ماه وقت می گیرد و در تمامی مراحل سلیقه شما در کار کاملا رعایت می گردد و با توجه به قرارداد اولیه در مورد مبلغ طراحی، در آخر کار دیگر مبلغی به ازای طراحی گرافیکی از شما گرفته نخواهد شد اما جهت آماده کردن یک فروشگاه حدود ۵۰ متری در تهران با توجه به نحوه دکور بندی و …. مقدار زمان انجام کار ممکن است به ۱ یا ۲ هفته برسد ولی هزینه های آن سربه فلک گذاشته و همچنین ممکن است کار اراده شده در پایان کار اصلا با سلیقه شما مزابقت نداشته باشد و همچنین هر تغیری حتی در شکل لامپ های فروشگاه هم مستلزم خرج بیشتر و هزینه کردن شما هست.
درگاه بانکی:
در دادوستد های عامیانه احتمال اینکه شما پول تقلبی از مشتری بگیرید زیاد هست و همچنین با توجه به شرایط اقتصادی جامعه فروش اقساطی و یا چکی به یکی از رکن های بازار تبدیل شده است و این خود به یک معظل بزرگ اقتصادی برای صاحبان کالا تبدیل شده است، و شما همیشه استرس نقد نشدن چک و وصولات خود را سر موقع دارید و جدا از همه این صحبت ها ریسک دزدیه شدن وجه نقد شما در هر لحظه وجود دارد، در حالی که در فروشگاه اینترنتی تمامی این داد و ستد ها در کمال ایمنی و تحت نظر ارگان های ذیربط و همچنین در کمال راحتی و سبکبالی به جهت پرداخت های ایمن و تضمین شده توسط بانک مرکزی صورت می گیرد مه این موارد تمامی ریسک های پول نقد را از بین می برد.
زمان کار فروشگاه:
در قانون آمده است که هیچ فروشگاهی در ایران نباید بعد از نیمه شب یعنی ساعت ۱۲ شب باز و مشغول فعالیت باشد و این خود یعنی محدودیت در فعالیت اقتصادی و همچنین بیش از ۹۵% مغازه ها و فروشگاه های ایران جدا از این مورد قانونی زمان شروع به فعالیت و خاتما کار نهایتا به ۱۲ ساعت می رسد که این مورد یعنی شما ۱۲ ساعت از وقت خود را بیهوده صرف کرده و هم هیچ درآمدی ندارید ، تازه برای زمانهای بسته بودن فروشگاه هم دارید هزینه می دهید ولی فروشگاه اینترنتی به هیچ وجه تعطیلی نداشته و به صورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته مشغول به فعالیت می باشد.
کارمندها:
برای گرداندن یک فروشگاه متوسز در زمان فعالیت آن در طول روز شما احتیاج به حداقل ۴ کارمند دارید (ما از افراد انبار دار و دیگر افراد چشم پوشی کرده ایم) در حالی که برای یک فروشگاه اینترنتی با تعداد محصولات متوسط نهایتا شما به ۳ نفر کارمند در سه شیفت ۸ ساعته دارید یعنی برای هر ۸ ساعت ۱ نفر.
محدودیت اجناس:
شما در یک فروشگاه اینترنتی هیچ محدودیتی برای قراردادن تعداد محصولات ندارید چون فقط باید عکس و توضیحات آنها را در سایت خود وارد کنید ولی این محدودیت در هر فروشگاه یا مغازه ای موجود است یعنی شما نمی توانید از یک جنسی مانند یخچال در فروشگاه و مغازه خود تعداد ۵۰۰ تا داشته باشید و در معرض دید عموم قرار دهید ولی این امکان در فروشگاه اینترنتی به سادگی و فقط با وارد کردن عدد امکان پذیر است.
تخفیفات و جشنواره ها:
در پاره ای مواقع لازم است تا شما برای محصولات خود در فروشگاه به جهت ترغیب مردم به خرید آنها جشنواره ها و تخفیفاتی را درنطر بگیرید که این مسئله بجز صرف وقت زیاد شمارا به پرداخت هزینه های بیشتر برای فروشگاه خودتان مجبور می کند که این هزینه ها شامل درست کردن بنر، تبلیغات در سطح شهر، تبلیغات رسانه ای، تراکت و …. می باشد ولی در فروشگاه اینترنتی تمامی این هزینه ها و زمان صرف شده جهت اعلام تبلیغات و جشنواره ها در چند ساعت و چند کلیک خلاصه می شود.
پاسخ گویی:
در فروشگاه اینترنتی به علت اینکه مراجعه حظوری وجود ندارد، برخورد ها بین مشتری و کارکنان نیز به حداقل می رسد و نهایت ارتباط بین مشتری و فروشنده به تیکت ها ختم می گردد که این تیکت ها نیز توسط مدیران ارشد فروشگاه اینترنتی رصد شده و هرگونه مشکلی به اپراتور مربوطه تذکر داده می شود ولی در فروشگاه واقعی برای پرهیز از تمامی مشکلات بوجود آمده در صحبت های بین فروشنده و خریدار، باید کلاسهای متداومی برای فروشندگان هر بخش با توجه به محصولات آن بخش اراده کرد که این کار باعث افزودن هزینه ها می شود و همچنین تا خریداری از فروشنده ای ناراضی نباشد و به مسئول بالاتر آن فرد شکایت نکند عملا هیچ نظارتی از سوی مدیران فروشگاه به فروشندگان وجود ندارد و این مورد در زمانهای طولانی باعث بروز مشکل می گردد.
و این قسم موارد را می توان بسیار جزء به جزء باز هم بین فروشگاه های موجود در جامعه و فروشگاه های اینترنتی مقایسه کرد که در حال حاظر لزومی به تکرار مکررات نیست، ولی جهت حسن خطام این مقاله به ذکر برخی اندک از امکانات فروشگاه اینترنتی که در حال حاظر مشغول به فعالیت و در دسترس عموم مردم قرار دارند می پردازیم:

  • نسخه مخصوص موبایل
  • امکان دسته بندی مجموعه و زیر مجموعه به صورت تو در تو و نامحدود
  • امکان افزودن تصویر به دسته بندی ها
  • وارد کردن محصولات بصورت پیشرفته
  • وارد کردن محصول به تعداد نامحدود
  • امکان نمایش محصول در صفحه اصلی بصورت ویژه
  • انتشار محصول بر اساس ساعت ، تاریخ و یا دوره ای و فصلی
  • اضافه کردن و نمایش محصولات مرتبط و لوازم جانبی
  • اجازه نمایش به محصولات و دیگر بخشها در سایت
  • امکان بررسی و نظردهی و امتیاز دهی به محصولات توسط مشتری
  • تعیین حداقل و حداکثر سبد خرید
  • واکنش گرا و ریسپانسیو
  • امکان ایجاد تولید کننده و سازنده به صورت مجزا جهت هر محصول
  • تعیین کلمات کلیدی برای هر محصول جهت سئو صفحه
  • تعیین کلمات کلیدی برای هر محصول جهت جستجو بصورت برچسب
  • قرار دادن نظر ادمین برای هر محصول جهت سهولت برای ادمین
  • تعیین سطح دسترسی افراد جهت دیدن محصول
  • ویرایش محصولات بصورت کلی و تکی و جزء به جزء
  • ویرایش نظرات مشتریان در ارتباط با یک محصول
  • انتخاب محصولات بر اساس تولید کنندگان
  • سئو جهت تولید کننده
  • تعیین ویژگیها برای هر محصول بصورت جداگانه
  • تعیین مشخصات برای هر محصول بصورت جداگانه
  • ایجاد صحفه برای موضوعات مختلف
  • تعین محل تبلیغات در سایت
  • فیلترینگ براساس ویژگیهای محصول
  • دیدن جدیدترین محصولات
  • مقایسه محصولات با هم

پایان منبع: پرتال کاج مقاله اصول و مبانی انتخاب فروشگاه اینترنتی مناسب

سمپاشی مار

سمپاشی مار- انواع مار های ایران-گرفتن مار-مارگیری
روش صحیح گرفتن مار ( آموزش مارگیری) در طبیعت : قدم اول : قبل از مارگیری بایستی نوع مار از لحاظ سمی و یا غیر سمی بودن تشخیص داده شود.این کار کمک زیادی به کاهش استرس خود مارگیر و احتیاط در روش مارگیری می کند.مارهای سمی خیلی کند حرکت می کنند و سر مثلثی شکل دارند و چشم های باریک و کشیده (به اصلاح شکل الف ) دارند و دارای دم هستند . یعنی انتهای بدن خیلی سریع باریک و نازک مثل دم موش می شود.مارهای غیر سمی خیلی سریع حرکت می کنند و چشمان گردی دارند و گاز می گیرند ولی نیش ندارند و بدن یک تکه هست و دم ندارد.اگر در ایران هستید با انواع مارهای ایران آشنا شوید و تصاویر آن را به خاطر بسپارید.(تصاویر مار)قدم دوم :برای گرفتن مار اول مار را به محیطی هدایت کنید که بتوانید به حرکات مار مسلط باشید و کنترل کنید.می توانید با یک جسم مثل یک تکه چوب اینکار را بکنید. توجه داشته باشید که برخی مارها (عموماً) غیر سمی سرعت زیادی دارند و تمام مارها دارای قدرت پرش زیادی هستند .در پشت سر مار بایستید . نکته قابل ذکر این است که هر چقدر انسانها از مارها وحشت دارند مارها چند برابر بیشتر از انسانها میترسند و معمولاً قصد فرار از انسان را دارند و می خواهند از محل دور شوند و معمولاً پشتشان به سمت ما هست.قدم سوم :۱-روش اول مارگیری با دست : با یک حرکت سریع با دست راست از انتهای بدن مار می گیریم . یعنی بیست سانتیمتری انتهای بدن مار و نرسیده به دم،چون اگر از دم مار بگیریم احتمال کنده شدن دم وجود دارد یا احتمال دارد مار به سمت خود فرد بپیچد.(می توانیم مار را از زمین بلند کرده و تاب دهیم تا گیج شود). مار را روی زمین می گذاریم و پای چپ را روی سمت سر حیوان می گذاریم و فشار ملایمی می آوریم .سپس با انگشت شست دست چپ روی سر مار فشار می دهیم و با انگشت اشاره فک مار را می گیریم و فشار می دهیم . پس از کنترل سر، مار دیگر خطری ندارد.و با دست راست نیز انتهای بدن حیوان را میگیریم و بلند می کنیم.۲- روش دوم مارگیری با چوب : انتهای چوب را روی سر حیوان قرار می دهیم اگر چوب رو محکم و در محل مناسب قرار بدین عملا از مار کاری بر نمیاد.ابتدا با انگشت اشاره ترجیحا دست راست محکم رویه سر مار فشار بیارید اصلا از کج و کوله شدن فک مار و یا بیرون زدنه زبونش نگران نباشید و حتما انگشتتونو محکم رویه سرش فشار بدین اگه فشار کم باشه مار براحتی میتونه از زیر دستتون فرار کنه و احتمالاًهم اولین کارش نیش زدن شما خواهد بود.در مرحله بعد همچنان که فشار انگشت رویه سر مار ادامه داره جای انگشت اشارتون رو باانگشت شست دست چپ عوض کنین یعنی اروم انگشتتونو رویه سر مار بکشین و خارج کنین و پشت سرش انگشت شست رو جایگزین کنیدحال دست راست ازاد میشه و بعد انگشت اشاره رو زیر فک مار ببرید و با این روش کاملا سره مار در اختیارتون هست و امکان هیچ اسیبی نمیباشد.بعد از گرفتن مار تاکید میکنم که با دست راست حتما دم مار رو نگه دارین.در زیر تصاویر (مراحل گرفتن مار) به ترتیب نمایش داده می شود :
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۷) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۳×۶۰۸) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۱٫jpg]
عکس به اندازه ۱۳% (۸۰۰×۵۲۶) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۱۹×۶۰۴) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۲٫jpg]

عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۲) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۹×۶۰۶) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۳٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۳۰) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۵×۶۱۲) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۴٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۶) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۸×۶۱۰) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۵٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۶) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۹×۶۱۰) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۶٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۳۲) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۸×۶۱۶) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۷٫jpg]

عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۶) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۹×۶۱۰) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۸٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۷) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۶×۶۰۹) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۹٫jpg]
عکس به اندازه ۱۴% (۸۰۰×۵۲۹) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۹۲۶×۶۱۲) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰۱۰٫jpg]
مقاله زیر چکیده کتاب ” مار های ایران ” اثر ماندگار مرحوم دکتر محمود لطیفی می باشد.هدف از ارایه مطالب زیر گسترش اطلاعات در رابطه با شناخت انواع مارهای ایران به منظور جلوگیری از آسیب به افراد به صورت تصادفی می باشد. خواهشمند است در صورت مشاهده مار در محیط کار یا زندگی و نداشتن اطلاعات و تجربه کافی از تماس و تحریک آنها خودداری نمایید. شرکت ارمغان بهداشت محیط با دارا بودن مارگیر های حرفه ای و کارشناسان مجرب آماده ارایه کلیه خدمات در خصوص کلیه عملیات مارگیری ( گرفتن مار ) می باشد. مارهای غیر سمی AGLYPHA
خانواده تیفلوپیده FAMILY TYPHLOPIDAE
مار کرمی شکل Typhlops vermicularis
خانواده لیپتوتیفلوپیده FAMILY LEPTOTYPHLOPIDAE
مار خاکی leptotyphlops macrorhynchus
خانواده بوآ FAMILY BOIDAE
کورمار Eryx jaculus
کورمار تاتاری Eryx tataricus
کورمار سلیمانی Eryx miliaris
کورمار شنی Eryx elegans
کورمار بلوچستانی Eryx johni
کورمار خوزستانی Eryx jayakari
خانواده کلوبریده FAMILY COLUBRIDAE
مار آبی Natrix natrix
مار چلیپر Natrix tessellata
مار گرگی Lycodon striatus
قمچه مار Coluber najadum
مار آتشی Coluber jugularis
مار قیطانی Coluber rhodorhachis
مار دستی Coluber ventrimaculatus
مار خالدار Coluber karelini
مار پلنگی Coluber ravergieri
شتر مار شیرازی Spalerosophis diadema schirazianus
مار شتری Spalerosophis cliffordi
مار گورخری Spalerosphis microlepis
مار درفشی Lytorhynchus ridgewayi
مار الماسی Lytorhynchus gaddi
گوند مار Elaphe hohenacheri
مار درختی Elaphe longissima
گوند مار Elaphe dione
مار شلاقی Elaphe quatuorlineata
گرگ مار Coronella austriaca
لوس مار oligon taeniolatus
مار سر سیاه Rhynchocalamus melanocephalus
مار کوتوله Eirenis collaris
تیرک مار Eirenis punctatolineata
مار کوتوله Eirenis meda
مار کوتوله پارسی Eirenis persicus
توله مار Eirenis coronella
مار کوتوله Eirenis modesta
مارهای نیمه سمی OPISTHOGLYPHA
افعی پلنگی Telescopus rhinopoma
سوسن مار Telescopus fallax
افعی سوسن Telescopus tessellatus
آلو سر Boiga trigonatum melanocephala
یله مار Malpolon monspessulanus
یله مار Malpolon m.insignitus
طلحه مار Malpolon moilensis
تیر مار psammophis schokari
تیر مار psammophis lineolatus
تیر مار tephrometopon lineolatum
مارهای سمی VENOMOUS SNAKES
خانواده آلاپیده FAMILY ELAPIDAE
کفچه مار naja naja oxiana
کبرا walterinnesia aegyptia
خانواده هیدروفیده FAMILY HYDROPHIDAE
مار دریایی Hydrophis cyanocinctus
مار دریایی hydrophis schistosa
مار دریایی hydrophis ornatus
مار دریایی hydrophis spiralis
خانواده ویپریده FAMILY VIPERIDAE
افعی شاخدار Cerastes cerastes
مار شاخدار Pseudocerastes persicus
مار جعفری Echis carinatus
کک مار Eristicophis macmahoniافعی دماوندی Vipera latifiiافعی دماوندی Vipera latifiiگرزه مار Vipera lebetina
افعی البرزی Vipera ursini
افعی زنجانی Vipera xanthina
افی تکابی Vipera Xanthina sp.
خانواده کروتالیده FAMILY CROTALIDAE
افعی قفقازی Agkistrodon halys
فهرست مارهای ایران بر حسب استانها
مارهای استان مرکزی
مارهای غیر سمی : مار کرمی شکل – کور مار- مارگیری – کور مار سلیمانی – مار آبی – مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- مار درفشی- گرگ مار- مار سر سیاه- مار کوتوله- تیرک مار- مار کوتولهمارهای نیمه سمی :سوسن مار- افعی سوسن- افعی پلنگی- یله مار- تیر مار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه مار یا افعی- افعی دماوندی- افعی البرزی- افعی زنجانی- افعی قفقازی
مارهای استان گیلان
مارهای غیر سمی :مار آبی- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار کوتولهمارهای سمی :گرزه مار یا افعی- افعی زنجانی- افعی قفقازی-
مارهای استان مازنداران :
مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- کور مار- کور مار سلیمانی- مار آبی- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار درفشی- گوند مار- لوس مارمارهای نیمه سمی : یله مار- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی : کفچه مار- مار جعفری- گرزه مار- افعی البرزی- افعی قفقازی
مارهای استان آذربایجان شرقی :
مارهای غیر سمی : کور مار- کورمار تاتاری- کور مار شنی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- گوندمار- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار- یله مارمارها سمی : گرزه مار یا افعی- افعی البرزی- افعی زنجانی
مارهای استان آذربایجان غربی :
مارهای غیر سمی : کور مار- مار تاتاری- کورمار سلیمانی- مار آبی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار درختی- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار-یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعی-افعی البرزی-افعی زنجانی-افعی تکابی
مارهای استان اردبیل :
مارهای نیمه سمی :مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار شلاقی- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی :یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعی
مارهای استان خوزستان :
مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- مار خاکی- کور مار- کور مار تاتاری- کورمار سلیمانی- کورمار خوزستانی- مار چلیپر-قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- مار درفشی- مار الماسی- مار سر سیاه- مار کوتوله- توله مار- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی : افعی سوسن- یله مار- طلحه مار- تیر مارمارهای سمی : کبرا- افعی شاخدار- مار جعفری- مار شاخدار- گرزه مار یا افعی
مارهای استان فارس :
مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- مار چلیپر- مار قیطانی- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- تیرک مار- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی :افعی پلنگی- تیر مار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه مار یا افعی
مارهای استان کرمان :
مارهای غیر سمی : مار کرمی شکل- قمچه مار- مار پلنگی- مار شتری- مار درفشی- تیرک مارمارهای نیمه سمی : تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار جعفری- کک مار- مار شاخدار
مارهای استان خراسان :
مارهای غیر سمی : کورمار- کورمار تاتاری- کورمار سلیمانی- کور مار شنی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار کوتولهمارهای نیمه سمی :افعی پلنگی- آلو سر- یله مار- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :کفچه مار- مار جعفری- مار شاخدار- گرزه مار یا افعی
مارهای استان اصفهان :
مارهای غیر سمی :کورمار سلیمانی- مار چلیپر- مار اتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- مار گورخریمار های نیمه سمی :سوسن مار- افعی سوسن- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه ماریا افعی
مار های استان سیستان و بلوچستان :
مارهای غیر سمی :کور مار- کور مار سلیمانی- کور مار بلوچستانی- مار گرگی- قمچه مار- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار درفشیمار نیمه سمی :افعی پلنگی- آلو سر- تیر مار- تیرمار خراسانیمار سمی : مار جعفری- مار شاخدار
مارهای استان کردستان :
مارهای غیر سمی : مار چلیپر- قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- تیرک مارمار نیمه سمی :افعی سوسنمارهای سمی : گرزه مار یا افعی-افعی زنجانی
مارهای استان هرمزگان – بوشهر
مارهای غیر سمی : کورمار خوزستان- مار آتشی- مار قیطانی- مار شتری- مار الماسیمارهای نیمه سمی : یله مار- طلحه مارمارهای سمی : مار جعفری- مار دریایی
مارهای استان همدان :
مارهای غیر سمی :مار درختی- مار شلاقی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار گورخری- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار- یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعی – افعی زنجانیمارهای استان لرستان :مارهای غیر سمی :مار چلیپر- مار آتشی-گرفتن مار – مار پلنگی- مار گورخری- تیرک مارمارهای نیمه سمی :تیر مار خراسانیمارهای سمی :گرزه مار یا افعی
مارهای استان سمنان :
مارهای غیرسمی : مار آتشی- مار پلنگی- مار خالدار- مار قیطانی- گوند مارمارهای نیمه سمی : سوسن مار- افعی پلنگی- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی : کفچه مار- مار جعفری- مار شاخدار- افعی قفقازی
مارهای استان زنجان :
مارهای غیر سمی : کورمار تاتاری- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار شتری- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی : سوسن مار- یله مارمارهای سمی : مار شاخدار- گرزه مار یا افعی- افعی البرزی- افعی زنجانی
مارهای استان یزد :
مارهای غیر سمی :مار شتریمارهای سمی :مار شاخدار.

سمپاشی ساس

ساس[تصویر: ffee2447b152494b43d9816faaea83c8_S.jpg] ساس هاBugs این راسته دارای خانواده ها و گونه های متعددی است. بسیاری از این حشرات که در فارسی به نام سن خوانده می شوند، آفات گیاهان زراعی و باغی بوده و گونه معروف سن گندم که از آفات مهم گندم و جو در کشور ایران است، جزء همین راسته می باشد.

تعداد زیادی از این حشرات نیز شکارچی و حشره خوار هستند. دو خانواده از ساس ها دارای انواع مهم از نظر پزشکی و بهداشتی هستند که به اختصار راجع به آنها بحث می شود.

ساس های تختخواب Bed bugs خانواده Cimicideaدو گونه از این خانواده به نام ساس تختخواب معروف هستند. گونه اول به نام cimex lectularius دارای پراکندگی وسیعی در مناطق معتدله و سردسیر است و گونه دوم به نام c.hemipterus به ساس هندی یا ساس مناطق حاره معروف است.(مختص مناطق حاره و گرمسیر مانند مناطق جنوب ایران) این دو گونه از نظر مرفولوژی و بیولوژی بسیار مشابه هستند.الف- مرفولژی :[تصویر: %۲۰٫jpg]حشراتی هستند به رنگ نارنجی تا قهوه ای که در سطح پشتی شکم پهن بوده و پهلوهای باریکی دارند.در قسمت سر دارای یک جفت شاخک چهاربندی باریک و یک جفت چشم مرکب برجسته هستند. قطعات دهانی از تیپ زننده و شامل یک خرطوم بلند و مفصلی و حاوی چهار آرواره ی سوزنی شکل در جلوی سر بوده که تا زیر سینه امتداد پیدا می کند.بند اول سینه بخصوص در سطح پشتی رشد زیادی دارد. و تا حدی دو طرف سر را می پوشاند. بندهای دوم و سوم سینه کوچکترند. در این حشرات بال وجود ندارد و تنها دو زایده فلس مانند ظریف و غشایی که آثار بالهای حشره است در پشت سینه وجود دارد. شکم بیضی و دارای ۸ بند مشخص و ساده است که در نرها باریکتر و در ماده ها پهن تر است. انهتای شکم نرها مجهز به یک عضو تناسلی خمیده penis و نسبتاً باریک است. در سطح شکم ماده ها یک شیار کوچک و برآمده در سمت چپ بند چهارم شکم وجود دارد. که محل دریافت و نگهداری اسپرم است و اندام برلس نام دارد.ب- بیولژی :این ساس ها از نظر بیولژی دارای دگردیسی ساده بوده و در تمام مراحل زندگی خونخوار هستند. ساس ها حشراتی شب فعال nucturnal بوده و روزها در محل هایی مثل درز وسایل چوبی ، پشت قاب عکسها ، شکاف دیوارها و کاغذ دیواری و لابه لای رختخوابها مخفی می شوند. با تاریک شدن محل از مخفیگاه خود خارج و به کمک عواملی مثل بوی میزبان و co2 ناشی از تنفس به سمت انسان جلب و در سطح بدن مستقر شده و اقدام به خونخواری می کنند.ساس به ندرت روی پوست برهنه قرار گرفته و غالباً خونخواری خود را از روی لباس یا ملافه انجام می دهد.مشاهده لکه تیره مدفوع ساس روی لباس و ملافه از گزش ساس است.مدت خونخواری ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بوده و معمولاً در این مدت یا ناراحتی چندانی احساس نمی شود ولی کمی پس از ترک بدن، محل گزش ملتهب و شدیداً خارش دار خواهد شد.[تصویر: url3.jpg]ساس ها چند برابر وزن بدن خود خون می خورند ، سپس میزبان را ترک کرده و مجدداً مخفی می شوند. نمف ساس برای هر بار پوست اندازی حداقل به یک نوبت خونخواری نیاز دارد. ساس های ماده تخمهای خود را به تعداد زیاد در محل اختفای خود قرار می دهند. تخمها در شرایط مناسب پس از یک تا دو هفته باز می شوند. دوره نمفی که شامل پنج مرحله است چند ماه طول می کشد. ساسها مقاومت زیادی به گرسنگی داشته و بدون خونخواری ماهها زنده می مانند. در صورت عدم دسترسی به انسان، ساس از حیوانات اهلی، جوندگان و پرندگان اهلی نیز خونخواری می کنند ولی در شرایط عادی همیشه انسان را جهت خونخواری ترجیح می دهند. طول عمر ساس بین ۲ تا ۴ سال است.ج – اهمیت پزشکی [تصویر: %۲۰%۲۰۱٫jpg]ساس ها به طور طبیعی ناقل هیچیک از بیماریهای انسانی نیستند ولی در شرایط آزمایشگاهی قادر به حفظ بعضی از عوامل بیماریزا برای چندین روز می باشند.گزش ساس ها به خصوص برای افراد حساس می تواند باعث ایجاد عوارض پوستی و آلرژیک قابل توجه شود.اولین تماس با ساس ممکن است همراه با واکنشهای جزیی و یا حتی بدون واکنش پوستی باشد.تکرار گزش و تماس های بعدی ممکن است واکنشهای تاخیری شدید و قابل توجهی را در فرد ایجاد کند ولی ادامه چنین وضعیتی باعث ایجاد مصونیت در فرد خواهد شد. تماس های طولانی و تعداد زیاد گزش ممکن است عوارضی مانند کم خونی ، تپش قلب و حتی اختلال در دید را بوجود آورد.د- مبارزه و کنترل :سمپاشی ساس تخت خواب

سمپاشی کف اطاقها ، دیوار،کلیه درزها و شکافهای موجوددر منازل ، وسایل منازل با استفاده از سموم بهداشتی و بی خطر با کارایی مناسب
سمپاشی لوازم خواب تشک ، خصوصا” لوازم خواب بچه ها

مه پاشی و ضد عفونی خوابگاهها

چون ساس ها فاقد بال هستند و توان جابه جایی مسافت زیادی را ندارند، انتقال آنها به اماکن جدید غالباً به دست انسان و اکثراً همراه وسایل چوبی دست دوم و یا وسایل و ابزار کار افراد ناشناخته صورت می گیرد.بازرسی و جستجوی چنین وسایلی قبل از ورود به محل جدید به منظور کشف آلودگی احتمالی به ساس بسیار مفید خواهد بود. در صورت آلوده شدن محل به ساس بایستی سمپاشی صورت گیرد.سم پاشی با استفاده از سموم بادوام مثل BHC و بایگون ۱% – پرمترین ۰٫۵ % – مالاتیون ۲% – دیازینون ۰٫۵ % . دی دی وی پی ۰٫۵ % به صورت امولسیون و پودرهای قابل تعلیق در آب در مخفیگاه های ساس استفاده نمود. لوازم خواب و ملافه های آلوده را نیز می توان با مقادیر کم حشره کش سمپاشی نمود. ( قبل از استفاده حتماً باید خشک شوند )برای سمپاشی ساس می توان از سموم تدخینی هم استفاده کرد. روش قدیمی ریشه کنی ساس با استفاده از گاز گوگرد و سوزاندن گوگرد در محل سربسته و بدون تهویه بوده که حتماً باید حالی از سکنه باشد ولی چون بخار گوگرد روی سطوح باقی می ماند و برای ساکنین ایجاد خطر و مسمومیت مزمن می کند از این روش در حال حاضر استفاده نمی شود. و به جای آن از سموم گازی مثل بخار گامکسان استفاده می شود.شرکت ارمغان بهداشت محیط نماینده رسمی فروش انواع سموم حشره کش مجارستان و کره می باشد.جهت خرید سم می توانید با دفتر شرکت تماس بگیرید. ۲- ساس های تریاتومینه Cone nose bugs – kissing bugsبه این ساس ها به علت داشتن سر بلند و باریک ، ساس بوسه زن یا دماغ مخروطی می گویند.این زیر خانواده دارای چندین گونه ی خونخوار بوده که از نظر انتقال بیماری شاگاس chagas اهمیت دارند. انواع خونخوار و ناقل محدود به دنیای جدید در جنوب ایالات متحده و کشورهای آمریکای جنوبی هستند. از نظر مرفولژی ساس های درشت به طول ۱ تا ۴ سانتی متر و دارای بالهای رشد یافته با قدرت پرواز، سر باریک و بلند ، یک خرطوم بلند و کشیده در سطح شکمی و متصل به جلوی سر ، یک جفت چشم مرکب برجسته و یک جفت شاخک بلریک و چهار بندی در رفین سر هستند.این ساس ها نیز همانند ساس تختخواب دگردیسی ناقص داشته ولی انتشار آنها بطور فعالانه و از طریق پرواز حشرات بالغ از محلی به محل دیگر صورت می گیرد. این ساس ها در آسیا و از جمله ایران وجود نداشته ولی انواع غیر خونخوار و شکارچی از این خانواده در مناطق مختلف دیده می شود.از نظر پزشکی، بیشترین اهمیت این ساس ها مربوط به انتقال بیماری شاگاس به انسان است.فروش سم عامل بیماری تک یاخته تاژکدار از خانواده تریپانوزومیده است فروش سم کشاورزی که پس از ورود به بدن ساس در حین خونخواری شروع به تکثیر در معده کرده، سپس به بخش عقبی دستگاه گوارش رفته و نهایتاً توسط مدفوع ساس آلوده دفع می گردد. تماس مدفوع آلوده با محل گزش ساس یا جراحات پوستی و مخاط چشم در حین خونخواری یا کمی پس از آن باعث انتقال بیماری می گردد.

سمپاشی سوسک

سوسریها یا سوسک های حمامراسته Blattaria یا Dictyoptera سوسریها را قبلاً جزء راسته ی راست بالان ( orthoptera ) در نظر می گرفتند. تاکنون حدود ۴۰۰۰ گونه از این حشرات شناسایی شده اند که اکثراً در خارج اماکن انسانی فعالیت کرده و بعضی از آنها به عنوان آفات گیاهی به خصوص درختان جنگلی مطرح هستند. فقط حدود ۵۰ گونه از این سوسریها به عنوان گونه های اهلی به زندگی در اماکن انسانی عادت کرده و به صورت آفات بهداشتی مطرح هستند.سوسکهای حمام دارای دگردیسی ناقص و قطعات دهانی جونده بوده و حشراتی همه چیز خوار هستند و از مواد غذایی مختلف مثل پس مانده غذای انسان،مدفوع،خلط و جسد حشرات مرده تغذیه می کنند و حتی در مواقعی که جمعیت آنها بالاست رفتار همنوع خواری canibalism پیدا می کنند . در مواردی نیز در شرایط نامساعد بهداشتی دیده شده که به نوزاد انسان و افراد بیمار و بی سرپناه حمله و از آنان تغذیه می کنند . به دلیل نوع تغذیه و ماهیت کثیف زندگی و فعالیت آنها،حشراتی آلوده و ناقل عوامل بیماریزا محسوب می شوند.از نظر شکل ظاهری نیز دارای بدنی پهن و دو جفت بال هستند که بالهای رویی حالت چرمی و نیمه سخت دارد ولی تمایلی به پرواز ندارند و ندرتاً پرواز می کنند.پرونوتوم سوسریها رشد زیادی داشته ، سطح سینه و گاهی سر را می پوشاند و شکل آن در تشخیص گونه های مختلف مهم است. در بعضی انواع دو شکلی جنسی sexual dimorphism دیده می شود. در گونه های مختلف در انتهای شکم ماده ها فقط دو زایده حسی سوزنی شکل و باریک به نام سرسی cercri دیده می شود ولی در نرها در انتهای بدن علاوه بر یک جفت سرسی، یک جفت زائده سوزنی شکل کوچمتر و باریکتر دیده می شود که مربوط به دستگاه تناسلی تر است و استیله style نام دارد. تشخیث نر و ماده توسط همین زواید انجام می شود.بهتر است حشرات این راسته را به نام سوسری یا cockroach بنامیم زیرا اصطلاح سوسک یا beetle مربوط به حشرات راسته بزرگ قاب بالان یا سخت بال پوشان است coleoptera که تفاوت ها عمده با سوسری ها دارند . تاکنون پنج گونه از سوسری ها در ایران شناسایی شده اند که در زیر به توصیف و اهمیت هر گونه پرداخته می شود.تذکر : از آنجایی که عمده مخاطب این مقاله افراد عادی جامعه می باشد ما به جای واژه سوسری از سوسک که شناخته شده تر هست استفاده می کنیم.

۱-سوسک (سوسری) آمریکایی American cockroach
عکس به اندازه ۲۱% (۸۰۰×۶۵۹) کوچک شده است، برای نمایش عکس در اندازه واقعی (۱۰۰۴×۸۲۷) بر روی نوار کلیک کنید و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.
[تصویر: %۲۰%۲۰amrica%20cockroaches.jpg]
سوسک آمریکایی یا Periplaneta americana بزرگترین گونه در ایران بوده و ۳۰ تا ۴۰ میلی متر طول دارد. رنگ بدن قهوه ای متمایل به قرمز و تیره است. منشاء این گونه جنوب آمریکاست ولی در حال حاضر پراکندگی جهانی دارد و در اکثر نقاط دنیا یافت می شود . هر دو جنس دارای بالهای رشد یافته و کامل هستند و گاهی پرواز می کنند. پرونوتوم در این گونه دارای دو لکه تیره تقریباْ گرد در زمینه قهوه ای روشن است که به تشخیص این گونه کمک می کند. سوسک های (سوسری) آمریکایی بیشتر در قسمتهای گرم ساختمان ها مثل آشپزخانه ، شوفاژخانه،انباری و درون چاههای فاضلاب و زیر کف شورها زندگی کرده،با تاریک شدن محل از مخفیگاه های خود خارج و شروع به فعالیت و تغذیه می کنند.حشرات بالغ حدود یکسال یا بیشتر عمر کرده و در طول این مدت بسته به شرایط غذایی تعداد زیادی کپسول تخم تولید می کنند که ااوتکا نام دارد و گاهی تعداد آنها به ۹۰ کپسول می رسد. هر کپسول تخم حاول ۱۴ الی ۴۸ نوزاد است که پس از یک ماه الی چهل و پنج روز باز می شوند. طول دوره نمفی در این گونه به ۲٫۵ الی ۳ سال می رسد و در این مدت تا ۱۲ بار پوست اندازی می کنند. نسبت به خشکی و بی غذایی تا چندین هفته مقاوم هستند. سوسری ها اکثراً به طور فعال از ساختمانهای آلوده به مناطق غیر آلوده منتشر شده و به راحتی از زیر در و لابلای پنجره ها و کانالهای فاضلاب و زباله وارد ساتمان می شوند. تخم آنها نیز توسط اثاثیه و لوازم آلوده منزل از محلی به محل دیگر منتقل می شوند.

۲- سوسک (سوسری ) آلمانی German cockroach
[تصویر: %۲۰%۲۰%۲۰%۲۰german%20cockroach.jpg]
سوسک (سوسری) آلمانی یا Blatella germanica پراکندگی جهانی دارد. این سوسری جثه ی کوچکی به طول ۱۲ الی ۱۶ میلی متر و به رنگ قهوه ای روشن دارد. در این گونه نیز بالها کامل است ولی در سطح پشتی پرونوتوم دو نوار تیره ی موازی دیده می شود. شکم در نرها باریکتر و مجهز به چهار زایده ی انتهایی است ولی در ماده ها شکم پهن تر و فقط یک جفت سر سی دارد. این گونه دارای تحرک زیاد بوده و بیشتر در قسمتهای گرم و تاریک ساختمانها مخفی هستند و برخلاف گونه قبلی کمتر وارد فاضلابها و چاهها می شوند. دوره نمفی کوتاهتر و ۲ تا ۴ ماه طول می کشد .سوسری های ماده برای مدت طولانی کپسول تخم خود را در پشت بدن نگه داشته و کمی قبل از باز شدن آن را در محل مناسبی قرار می دهند. ولی سایر گونه ها معمولاً پس از تشکیل تخم، آن را در محل مناسب می چسبانند و مدت کوتاهی آن را حمل می کنند . در ایران بیشترین آلودگی به خصوص در سطح تهران مربوط به دو گونه ی ذکر شده اخیر است. سوسری های آلمانی بیشتر قسمتهای مرتفع ساختمان ها و مجتمع های مسکونی و بیمارستانها را آلوده می کنند. در صورتی که سوسک (سوسری های ) آمریکایی در قسمتهای پایین ساختمانها،چاههای فاضلاب، آشپزخانه ها و رستورانها دیده می شوند. سوسک های (سوسری) آلمانی در اکثر نقاط دنیا نسبت به بسیاری از سموم شیمیایی مقاومت پیدا کرده اند و این مسئله مبارزه با آنها را دچار مشکل ساخنه است.

۳- سوسک (سوسری) شرقیOriental cockroach

[تصویر: orientalroach.jpg]
سوسری شرقی یا Blatta orientalis دارای بدنی تقریباً سیاه رنگ و به طول ۲۲ الی ۲۷ میلی متر است. در این گونه دو شکل جنسی به صورت بی بالی در ماده ها و کوتاهی بال تا نمیه بدن در نرها دیده می شود. پرونوتوم نیز سیاه رنگ و بدون لکه است. این گونه بیشتر در مناطق گرمسیر یافت می شوند.

۴-سوسری مصری یا Egyptian cockroach

[تصویر: Paegyptiaca.jpg]
سوسک (سوسری ) مصری Polyphaga egyptica گونه ای تقریباً وحشی بوده و به ندرت دورن منازل دیده می شود. اکثراً در باغچه ها و مراتع زندگی کرده و اهمیت بهداشتی ندارد. رنگ بدن سیاه و مات و به طول ۲٫۵ الی ۳٫۵ میلی متر است. این گونه دو شکلی جنسی شدید دارد. ماده ها کاملاً بدون بال با بدنی برجسته و شبیه لاک پشت با بندهای مشخص هستند که در فارسی به بالشتک مار معروف است ولی نرها دارای پرونوتوم بزرگ و بالهای کاملاً رشد یافته و بزرگ هستند.

[font=tahoma,sans-serif]5- سوسک (سوسری) استرالیایی Australian cockroach
[تصویر: Periplaneta_australasiae.jpg]
سوسک استرالیایی به نام Periplaneta australasiae نسبت به گونه های قبلی پراکندگی و وفور محدودتری دارد. این گونه سوسری ها به رنگ زرد و کاملاً بور بوده، بدنی کشیده،باریک و ظریف به طول ۲۵ الی ۳۰ میلی متر دارند. پرونوتوم آنها دارای لکه است.

اهمیت پزشکی سوسری ها
سوسری ها به دلیل ارتباط زیاد با مدفوع،برای سمپاشی سوسک زباله و مواد آلوده از یک طرف و ارتباط با آشپزخانه ها، مواد غذایی، ظروف و محیط زندگی انسان از سوی دیگر به عنوان حشراتی کثیف و ناقل عوامل بیماریزای متعدد به انسان شناخته شده اند. حضور این حشرات به خصوص در رستوران ها،نانوایی ها،بیمارستانها و کارگاههای تولید مواد غذایی اهمیت بسیاری داشته و باعث انتقال و شیوع عفونت های ویروسی،باکتریایی و انگلی دستگاه گوارش و عفونت های بیمارستانی می شوند. سوسکهای حمام اکثراً عادت به برگرداندن بخشی از مواد غذایی خورده شده و ریختن مدفوع خود در محل های مختلف دارند که این مطلب به انتقال بیماریها و عوامل بیماریزا کمک می کند. سوسریها عامل بیماریها ی مثل فلج اطفال، آمیبیاز، ژیاردیازیس، بالانتیدیازیس و باکتریهای روده ای مثل اشرشیا کولای،انواع سالمونلا ، استافیلوکوکوس اورئوس، شیگلا دیسانتری و یا حتی توکسوپلاسموز را از طریق خوردن و یا تماس با مدفوع گربه و آلوده شدن به انگل ، به شکل مکانیکی به انسان منتقل می کنند.همچنین سوسری های میزبان واسط نماتدهایی که عمدتاً انگل موش و حیوانات و ندرتاً انسان هستند، می باشند.گزش سوسری ها و ریختن ترکیبات سمی موجود در همولنف و مدفوع آنها مثل کانتریدین در سطح پوست ایجاد عوارض پوستی و حتی زخم می کند. مدفوع و ترشحات بدبوی سوسری ها برای برخی افراد حساسیت زا بوده و در آنهای عوارض تنفسی و آلرژیک ایجاد می کند.

روشهای مبارزه با سوسک ها
مبارزه شامل روشهای غیر شیمیایی و شیمیایی است :روشهای غیر شیمیایی شامل اقداماتی است که از ورود سوسریها به منازل و اماکن جلوگیری کرده و همچنین محیط را برای زندگی آنان نامناسب می کند. برای جلوگیری از ورود آنها باید اقدام به نصب توری برای پنجره ها و نصب نمد یا اسفنج در زیر درهای ورودی به شکلی که با کف تماس داشته باشد،نمود.لوله های فاضلاب ،دستشویی و ظرفشویی ها حتماً باید دارای سیفون مخصوص باشند. رعایت نظافت محیط و جمع آوری پسماندهای غذاها و خشک و تمیز نگه داشتن محیط از افزایش جمعیت سوسریها تا حد قابل ملاحظه ای جلوگیری می کند. با این حال در صورت استقرار سوسریها در محل، اقدامات فوق باعث از بین رفتن آنها نشده و می بایست مبارزه شیمیایی ( سم پاشی ) انجام داد.برای سمپاشی سموم مختلفی پیشنهاد شده است که بدلیل مقاومت سوسکهای آلمانی حتماً باید قبل از مصرف سموم از مقاومت و حساسیت آنها اطمینان حاصل کرد.طبق تحقیقات انجام شده،مشخص گردیده که سوسک های آلمانی نسبت به سموم کلره مقاوم هستند. و از این سموم برای مبارزه نمی توان استفاده کرد. سموم فسفره،کارباماتی و پیرتیروئیدی را می توان برای مبارزه با سوسک ها به کار برد.گرد یا محلول و یا پودر های قابل تعلیق سمومی مثل بایتکس،مالاتیون، دیازینون، دورسبان، دی دی وی پی ، بایگون، سوین و پرمترین را می باید به شکل سمپاشی ابقایی و در محل های تردد و استراحت سوسری ها مثل شکاف دیوارها،شوفاژ خانه ها، پشت کابینت ها و یخچال و وسایل دیگر موجود در آشپزخانه ها سمپاشی نمود.در محل های غیر قابل دسترس برای،می توان از آئروسلها استفاده کرد. تهیه و مصرف طعمه های مسموم ۱ درصد از سموم فسفره و کارباماتی به همراه گلیسرول نیز مفید است.از روشهای دیگر مبارزه که چندان رایج نیستند، می توان به استفاده از دستگاه های مولد ارتعاشات صوتی با فرکانس بلند Ultra sound که باعث دور کردن سوسری ها می شود، اشاره کرد. زنبورهای پارزیتوئید مختلف از جمله زنبورهای خانواده Evaniidae به طور طبیعی سمپاشی کپسول تخم سوسریها را پارازیته و نابود می کنند. این زنبورها در اکثر نقاط ایران یافت می شوند.

سمپاشی رتیل


عنکبوتها شکار خود را که معمولا حشرات و به طور اتفاقی مهره داران کوچک هستند به وسیله گزش و وارد کردن سم از طریق کلیسر می کشند. تعداد بسیار کمی از عنکبوتها دارای سم کافی می باشند که به انسان صدمه بزنند. عنکبوتهای مودار بزرگ که به چندین خانواده و جنس تعلق دارند و عموما رتیل یا با نام علمی tarantula نامیده می شوند. هر چند که ظاهر خطرناکی دارند ولی تعداد کمی از آنها نزد انسان علائم شدید مسمومیت ایجاد می کنند. معدودی که گزش دردناک وارد می کنند معمولا فقط باعث برآمدگی و تحریک موضعی می شوند و مسمومیت عمومی.ندارند.بیوه سیاه و بیوه قهوه ای از جنس لاکترودکتوس عنکبوتهای خیلی کوجکتر هستند ولی برای انسان خیلی خطرناک تر از عنکبوتهای بزرگ بظاهر خطرناک به نام رتیل ها هستند.
رتیل یک بند پای شکارچی است که از حشرات و جانوران کوچک تغذیه میکند چون بیشتر حشرات شبها فعالند و بسوی نورجذب میشوند رتیل برای شکار این حشرات شبها اقدام می نماید و برای شکار آنها روی تیرهای برق و در زوایای توالت های صحرایی قرار میگیرد . رتیل ها دارای جثه بزرگ و پشمالو می باشند که ظاهر ترسناک به آنها میدهد. فاقد غدد سمی

برای تولید سم و فروش سم کشاورزی همچنین فاقد نیش می باشند بنابراین توانائی گزش ندارند .افرادی که شبها در آلونکها استراحت میکنند و کسانیکه ازسرویسهای بهداشتی استفاده میکنند ممکن است رتیل ها از قسمت فوقانی برروی فرد افتاده با استفاده از قطعات دهانی خود او را گاز بگیرند بهمین دلیل بدن انسان زخمی شده و در اثر تماس با خاک و سایر فاکتورها دچار عفونت ثانوی میگردند. رتیلها فقط ممکنست جهت دفاع از خود گاز بگیرند.

[تصویر: rotail.jpg]
بعضی از سموم رتیلها مانند سم رتیل بیوه سیاه , روی انتقال عصبی – عضلانی اثر می کنند . در حالیکه برخی دیگر فقط منجر به نکروز نسجی می شوند . سم رتیل بیوه سیاه , باعث افزایش آزاد شدن استیل کولین در محل تماس عصبی عضلانی می شود . این رطیل به رنگ سیاه زغالی براق با شکم قرمز ( به شکل ساعت شنی ) , به طول ۱ تا ۵ سانتی متر است .
تظاهرات بالینی شامل درد بی حس کننده و مبهم در اندام گرفتار , سفتی عضلات اندام آسیب دیده , سردرد , سرگیجه , خیزپلک , التهاب ملتحمه , بثورات و خارش جلدی , تهوع و استفراغ , تعریق و جاری شدن بزاق , ضعف و در موارد شدید , افت فشار خون و تغییرات الکتروکاردیوگرام مشابه مسمومیت با دیگوکسین است . جهت درمان و رفع سفتی عضلات , باید از ۱۰ تا ۲۰ میلی متر محلول گلوکونات کلسیم ۱۰ % استفاده نمود .

کنترل
الف – رعایت موارد بهداشت محیط شامل :
۱- ایجاد دیواره سیمانی ، شیشه ای وسنگی به ارتفاع لااقل ۱ متر از سطح زمین.
۲- از بین بردن علفهای هرز در اطراف اماکن مسکونی که پناهگاه مناسبی برای رتیل هاوعقربها است.
۳- درا خصوصاً درزوایا و قسمت فوقانی دیوارها
۴- خارج کردز گیری شکافها و شیارهای مربوط به دیوارهن نخاله ها از اطراف ساختمانها و اماکن مسکونی.
ب- نگهداری ماکیان در منازل مسکونی و سمپاشی منازل بمنظور تغذیه از عقرب و رتیل و عنکبوت.
ج- مبارزه شیمیائی :
استفاده از حشره کشها و فروش سم با توجه به این مسئله که تاکنون هیچگونه مقاومتی در مورد رتیلها نسبت به سموم و حشره کشها گزارش نشده است لذا می توان از حشره کشها ی بهداشتی موجود جهت سمپاشی استفاده نمود.

سمپاشی مگس خانگی


آشنایی با مگس و روش سمپاشی آنهاراسته دوبالان زیر راسته cyclorrhphaمگس ها گروهی از دوبالان و متعلق به زیر راسته سیکلورافا هستند که به لارو آنها اصطلاحا Maggot گفته میشود .مگسها دارای ۳ مرحله لاروی هستند و لاروسن سوم پس از تیره شدن وجمع شدن پوست و با حفظ پوسته لاروی تبدیل به شفیره میگردد که اغلب بشکه ای شکل است و Puparium خوانده میشود.مگسها دارای مشخصاتی در مراحل لاروی و بلوغ هستند که با کمک آنها از سایر دوبالان متمایز میشوند.لارو مگسها فاقد سر مشخص هستند و جلوی بدن آنها کاملا باریک و تیز میشود (Acephalon).قطعات دهانی لارو شامل چند قطعه و قلاب کیتینی سخت است که اسکلت سری حلقی یا Cephalopharyngeal Skeleton نامیده میشود.لاروها دارای حلقه های مشخص و در اکثر گونه ها مجهز به خارهایی ظریف مثلثی یا مخروطی شکل هستند.در مگسهای خانواده های مختلف شکل عمومی لارو،قطعات وقلاب های دهانی، سوراخهای تنفسی جلویی، سوراخهای تنفسی عقبی (Posterior Spiracles) و فرم پریتریم،باتون و اسلیتها و وجود یا عدم وجود خارهای سطح بندها در تشخیص بسیار مهم وکلیدی هستند.همانطور که ذکر شد شفیره درون پوسته لاروسن سوم تشکیل شده و به همین دلیل سوراخهای تنفسی و قلابهای دهانی در سطح پویتریوم دیده میشود.[تصویر: House-fly-larvae.jpg]در مگسهای بالغ اندامها و پوستهای سر شامل یک جفت چشم مرکب مشخص ،گاهی سه چشم ساده،شاخک سه بندی و غالبا رو به پایین است و که بند سوم بزرگتر و دارای یک موی درشت ساده و یا منشعب به نام آریستا (Arista) و قطعات دهانی میباشد.در مرحله شفیرگی غددی به نام پی تی لینوم ( Ptilinal gland ) در قسمت سر حشره بالغ تشکیل میشود.در مرحله خروج حشره از شفیره این غدد کاملا متورم شده و مثل بادکنک در جلوی سر ظاهر و با فشاری مه به درپوش شفیره می آورند آن را با یک شکاف دایره ای پاره واز آن خارج میشوند. مدت کوتاهی پس از از خروج حشره بالغ این غدد جمع میشوند و در تعدادی از مگسها در جلوی سر تشکیل منطقه ای فرورفته به شکل ∩ یا Λ را میدهند.شاخکها در بالای این منطقه قرار میگیرند.مرز این قسمت توسط یک شیار از سایر قسمت های سطح سر مجزا میشود که به آن شیار پیشانی (Frontal suture ) ویا شیار پی تی لینوم(Ptilinal suture) گفته میشود.قطعات دهانی در مگسها اکثرا از تیپ لیسنده بوده ،آرواره ها دیده نمیشوند و لب زیرین تبدیل به یک خرطوم (Probocis) شده است.بال در مگسها رشد کامل دارد وممکن است شفاف یا دارای لکه باشد.در گونه های مهم از نظر پزشکی شکم حالت تلسکوپی دارد و چند بند انتهایی آن درون شکم فرو رفته و هنگام تخم ریزی یا جفت گیری مشخص میشوند.مگسها از چند جنبه حایز اهمیت پزشکی و بهداشتی هستند.۱- انتقال مکانیکی بیماریها: بسیاری از مگسها قادر به چنین انتقالی به دلیل نوع فعالیت ونحوه تغذیه هستند ولی انواعی که در تماس بیشتری با انسان قرار دارند ،اهمیت بیشتری از این نظر پیدا میکنند مثل مگس خانگی. ۲- ایجاد بیماری میاز: لارو تعدادی از مگسها قاد ربه حضور و تغذیه از بافتهای زنده بدن سایر موجودات به خصوص پستانداران هستند و انسان نیز ممکن است مورد حمله و ابتلای این بیماری قرار گیرد. ۳- انتقال بیماری خواب: انتقال این بیماری توسط مگسهای تسه تسه صورت میگیرد. ۴- گزش وخونخواری وایجاد تحریکات پوستی والتهاب موضعی. در ادامه به شرح خانواده ها ،جنسها وگونه های مهم در هر خانواده میپردازیم:
خانواده موسیده( Muscidae )این خانواده شامل مگسهای خانگی ومگسهای نیش زن بوده و از نظر انتقال مکانیکی بیماریها،مهمترین خانواده محسوب میشود.جنسهای مهم این خانواده از نظر پزشکی شامل Musca و Muscina هستند.انواع سه جنس اول از نظر پزشکی ،انتقال مکانیکی،و گاهی نیز ایجاد میاز تصادفی و جنس چهارم از نظر گزش حایز اهمیت هستند.مهم ترین و معروف ترین گ.نه این خانواده مگس خانگی است که مشخصات واهمیت آن بررسی میشود.
مگس خانگی(Musca domestica)حشره ای ست با پراکندگی جهانی و بسیار اهلی (Synanthropic ) که همیشه در نزدیکی انسان ،اماکن انسانی و دامهای اهلی یافت میشود.
الف-مرفولوژی مگس خانگی: حشراتی به طول ۶الی۹ میلی متر ،به رنگ خاکستری و با شکم زرد و مات ویا قهوه ای کمرنگ هستند.در سطح پشتی سینه۴نوار تیره رنگ موازی دیده میشود .چشمهای مرکب درشت وقهوه ای رنگ است که در نرها به هم نزدیک و در ماده ها فاصله بیشتری دارند.آنتن دارای سه بند وبا یک آریستای مشخص میباشد که در هر دو طرف دارای مو است ودرون فرورفتگی پی تی لینوم قرار میگیرد.قطعات دهانی دارای تیپ لیسنده و به شکل یک خرطوم رو به پایین در زیر سر قرار دارد . خرطوم کاملا متحرک وتلسکوپی است وهنگام تغذیه به طرف بیرون کشیده میشود که برای مکیدن مایعات و یا مواد نیمه جامد مناسب است.رگبال طولی چهارم در انتها دارای یک انحنای شدید است و در نزدیکی رگبال سوم به لبه بال (رگ کوستا) میرسد.صفت اخیر بعلاوه شکل آریستا،مگس خانگی را از مگسهای مشابه مثل Muscina stabulans و Fannia canicularis و Stomoxy calcitrans متمایز می سازد. [تصویر: housefly_anatomy.jpg]پاها دارای یک جفت ناخن و یک جفت بالشتک گوشتالو با موهای ترشحی چسبنده هستند که هم از نظر اتصال حشره به سطوح صیقلی و هم از نظر اتصال عوامل بیماریزا و انتقال آنها اهمیت زیادی دارند.
ب-بیولوژی مگس خانگی: مگس خانگی حشره ای کاملا اهلی و پلی فاژ است که به زندگی در مجاورت انسان و اماکن انسانی عادت کرده واز هر ماده غذایی مثل مواد قندی ،شیر ،پسمانده غذاها ،مدفوع ،ادرار ،خاط ،و ترشحات چرکی تغذیه میکند.مگسهای خانگی تخم گذار هستند.ماده های بارور تخمهای خود را به صورت دسته جمعی ودر دسته جات ۷۵الی۱۵۰عددی میگذارند.معمولا طی ۶نوبت تخمریزی در مجموع بیش از ۱۰۰۰ تخم برروی توده های مواد غذایی مثل مدفوع دام ،زباله، گیاهان درحال فساد و لاشه حیوانات قرار میدهند. مگس خانگی قدرت رشد و تکثیرفوق العاده ای داشته و سیکل تخم تا تخم آن به طور معمول ۱۰روز و در شرایط ایده آل حتی ۵یا۶ روز طول میکشد.طبق محاسبه ای ساده و احتساب ۱۰روز برای سیکل تخم تا تخم ریا،چنانچه یک جفت مگس در ماه آوریل تخمریزی کنند وهیچ یک از تخمهای آنها نیز از بین نرود و تبدیل به مگس شوند، تا ماه آگوست تعداد مگسهای تولید شده معادل ۱۹۱۰۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ عدد خواهد شد که قادرند سطح کره زمین را به ارتفاع ۴۷فوت بپوشانند.البته عوامل بیولوژیک و اقلیمی متعددی باعث مرگ ومیر و تلفات زیاد مگسها شده وهیچگاه چنین جمعیتی ایجاد نخواهد شد ولی در شرایط مناسب جمعیت مگسها طی چند هفته به شکل انفجاری افزایش پیدا میکند.تخم مگسها موزی شکل وکشیده وتقریبا سفید رنگ و به طول ۸/. الی ۱ میلیمتر است که در شرایط مناسب پس از ۶تا۱۲ساعت باز میشوند.خشکی ودرجه حرارت زیر۱۵وبالای ۴۰درجه باعث مرگ تخمها میشود.لاروهای خارج شده سفید تا شیری رنگ دارای ۱۲حلقه، مخروطی شکل هستند.لارو مگس خانگی مثل لارو اکثر مگسها دارای سر تیز و نامشخص و یک جفت قلاب دهانی است که از نظر اندازه نابرابرند.سوراخهای تنفسی عقبی مشخص به شکل حرفD و دارای یک پریتریم کلفت وکامل و یک باتون مشخص و سه اسلیت پیچ وخم دار هستند.لاروها در ابتدا گرما دوست بوده وبه همین دلیل بلافاصله به عمق توده غذایی که معمولا درحال تخمیر و در نتیجه گرم است نفوذ میکنند. در شرایط مناسب دوره لاروی ۳تا۷ روز طول میکشد و لاروهای سن سوم قبل از تبدیل به شفیره حالت گریز از گرما پیدا میکنند در نتیجه به قسمتهای سطحی وخنک تر توده غذایی که رطوبت کمتری دارد مهاجرت کرده و تبدیل به شفیره (Puparium) میشوند.لاروهای کامل حدود ۱۰تا ۱۵میلیمتر و شفیره های بشکه ای شکل و با سطح نسبتا صاف و قهوه ای رنگ دیده میشود،حدود ۶تا۸ میلیمتر طول دارد .دوره شفیرگی نیز در شرایط اپتیمم سه الی چهار روز به طول می انجامد.خروج حشره بالغ مثل سایر مگسها از طریق متورم شدن غدد بادکنکی پی تی لینوم در جلوی سر وفشار حاصل از آن به درپوش (Operculum) شفیره و در نتیجه پاره شدن آن با یک شکاف دایره ای صورت میگیرد.مگسهای بالغ پس از مدت کوتاهی شروع به پرواز فعالیت و جفتگیری میکنند.حشرات بالغ همه چیزخوار(Polyphage) هستند و از هر ماده غذایی مایع تا جامد که قابل حل در بزاق باشد،تغذیه میکنند.مگسهای بالغ قدرت پرواز زیادی دارند و به طور متوسط روزانه ۳الی۴ کیلومتر و گاهی تا ۳۴ کیلومتر پرواز میکنند.نسبت به خشکی حساسیت زیادی دارند وبی آبی را بیش از یک روز تحمل نکرده وتلف میشوند.مگسها بیشتر مناطق سایه وکم نور را برای فعالیت انتخاب میکنند .در حرارتهای زیر ۱۰درجه بالای ۴۰درجه غیرفعال شده ودر صورت تداوم این حالت خواهند مرد.مگسهای خانگی قدرت زمستان گذرانی یا دپاپوز ندارند ودر مناطق سرد سیر،با شروع فصل سرما ازبین میروند ولی ممکن است تعداد کمی از آنها در صورت وجود شرایط محیطی مناسب مثلا داخل طویله ها و اصطبلها به حیات خود ادامه دهند.انتشار مگسها با شروع فصل گرما به شکل فعال واز مناطق جنوبی به سمت مناطق شمالی صورت میگیرد.به همین دلیل در قسمتهای سردسیر شمالی فصل فعالیت آنها بسیار کوتاه میشود.ج-سایر گونه های جنس Musca : تاکنون ۶۰گونه در این جنس نامگذاری شده اند که بجز گونه های موسکا دومستیکا و موسکا آتومنالیس (M.autumnalis) که دارای پراکندگی جهانی هستند ، همگی محدود به دنیای قدیم میباشند.اکثر این گونه ها، بر خلاف مگس خانگی به نور وحرارت بیشتر متمایلند و در اماکن انسانی کمتر وارد میشوند.گونه آتومنالیس در سال ۱۹۵۰ به آمریکا وارد شده و در حال حاضر در تمام آمریکا و کانادا یافت میشود.به دلیل تمایل این گونه به قسمتهای مرطوب پوست مثل گوشه لبها و چشمها وزخمهای سطحی بهآن مگس طورت(Face Fly) گفته میشود.این گونه به همراه گونه M.sorbance که دارای عادات مشابه است از نظر انتقال مستقیم بیماری تراخم اهمیت زیادی دارند. مگسهای جنس فانیا(Fannia)حدود۲۰۰گونه در این جنس شناسایی شده که دو نوع آنها دارای پراکندگی جهانی و اهمیت بیشتری هستند که شامل F.canicularis موسوم به مگس خانگی کوچک یا Lesser house Fly و F.scalaris موسوم به مگس مستراح یاLatrin Fly میباشند.در مگس های فانیا رگبال چهارم بال تقریبا موازی رگبال سوم است و رگبال ششم در مقایسه با مگسهای موسکا وموسینا بسیار کوتاه تر است .آریستا در مگسهای فانیا ساده وبدون انشعاب است .مگس فانیا کانیکولاریس در مقایسه با مگس خانگی کمی کوچکتر،باریکتر، تیره تر و دارای سه نوار تیره طولی در پشت سینه است.بیولوژی این مگس مشابه مگس خانگی است ولی طول دوره لاروی و شفیرگی معمولا از مگس خانگی بیشتر است.با این حال در شرایط مناسب سیکل زندگی آنها ۱۵الی۳۰روزکامل میشود.لاروها هیچ شباهتی به لارومگس خانگی ندارند و دارای بدن پهن و زواید بلند ومنشعب برروی بندها هستند.مگسهای بالغ به شدت مگس خانگی به طرف غذای انسان جذب نمیشوند به همین دلیل اهمیت کمتری بعنوان ناقل بیماری به انسان پیدا میکنند.فانیا اسکالاریس بسیار شبیه به گونه فانیا کانیکولاریس است ولی به ندرت وارد مکانهای انسانی میشود.محلهای تخم ریزی آن بیشتر مدفوع تازه انسان و دام است.لاروها دارای بدن پهن و زواید بلند و منشعب بر روی بندها هستند که نسبت به زواید لارو فانیا کانیکولاریس کمی بزرگتر و کلفت تر و با انشعابات ضخیم تر دیده میشوند.بیولوژی هر دو گونه تقریبا شبیه مگس خانگی است. مگس های جنس موسینا(Muscina)گونه مهم این جنس M.stabulans است که به مگس اصطبل دروغین معروف بوده و پراکندگی جهانی دارد.مگس بالغ ۸تا۹ میلیمتر طوا دارد و در پشت سینه دارای ۴نوار طولی سیاه رنگ است.آریستا انشعابات دوطرفه دارد و رگبال طولی چهارم بال دارای انحنای مشخص وروبه بالا ومتمایل به رگبال سوم است.لارو این مگس مخروطی و شبیه لارو مگس خانگی است با این تفاوت که سوراخهای تنفسی عقبی D شکل نیستند و تقریبا گرد به نظر میرسند.وجود سه اسلیت هلالی،پریتریم ضخیم و پهن،عدم وجود باتون و هم اندازه بودن قلابهای دهانی از تفاوتهای دیگر لارو آن مگس با مگس خانگی است.از نظر بیولوژی محل های تخم ریزی درون مواد آلی در حال پوسیدن ،مواد غذایی و مدفوع انسان و حیوانات است.دوره رشد لاروی و شفیرگی طولانی تر از مگس خانگی است و لاروهای سن آخر شکارچی هستند.رفتار و عادت مگس بالغ مشابه مگس خانگی است وتمایل به حضور در اماکن انسانی دارد. اهمیت پزشکی مگسهای موسکا،فانیا و موسینا مگسهای فوق وبه خصوص مگس خانگی به دلیل رفتار تغذیه ای خاص همه چیزخواری،تماسها و رفت آمدهای مکرر بین محلهای آلوده،توالتها و توده های زباله از یک طرف و مواد غذایی و ظروف مورد استفاده انسان از طرف دیگر به عنوان ناقلین مکانیکی عوامل بیماریزا ی متعددی شناخته شده اند.تاکنون بیش از ۱۰۰نوع عامل بیماری زا از مگس خانگی جدا شده است.این حشرات در انتقال عوامل بیماریهایی مثل فلج اطفال ،تراخم ،کوکساکی، هپاتیتA تبQ و عفونتهای روده ای میکروبی مثل اسهالهای ناشی از شیگلا(chigella)،وبا ،حصبه، سالمونلا،استافیلوکوکها و بیماریهای میکروبی دیگر ازجمله ورم ملتحمه چشم،یاز(Yaws)، سل، جذام، سیاه زخم و بلاخره عفونتهای انگلی دستگاه گوارش مثل آمیبیاز ناشی از آتاموبا هیستولیتیکا، ژیاردمازیس وکرمهای انگلی مثل آسکاریس، هیمنولپیس نانا، کرمهای قلابدار (نکاتور و آنکیلوستوم)، تلازیا کالیفورنینسیس (Thelazia caliphorniensis)، کرمک(Entrobiius vermicularis) و تریکوسفال دخالت دارند.اما بدلیل مکانیکی بودن انتقال و گسترش بیماری در جامعه شکاری مشکل و حتی غیر ممکن است ولی این نقش در مناطق گرمسیر و در شرایط بهداشتی و به خصوص در کشورهای جهان سوم قابل توجه است.کنترل مگسها در چنین مناطقی گاهی انتقال این بیماریها را تا ۹۰% کاهش داده است.مگسها عوامل پاتوژن را به ۴ طریق انتقال میدهند:۱-توسط خرطوم آلوده خود که در تماس مداوم با سطح آلوده ،مواد غذایی و حتی سطح بدن انسان است.۲-توسط موهای بلند ومتعدد و پاهای چسبنده.۳-در اثر مدفوع مکرر خود که اکثرا حاوی عوامل بیماریزایی است که بدون تغییر از دستگاه گوارش مگس عبورکرده،دفع میشوند وبه صورت لکه های کوچک تیره رنگ برروی سطوح باقی میمیانند.۴-در اثر استفراغ و برگرداندن بخشی از مواد خورده شده اضافی که ممکن است آلوده باشند. لارو مگسهای موسکا،موسینا و فانیا گاهی باعث ایجاد میازهایی تصادفی در دستگاه تناسلی ادراری بخصوص در دختر بچه ها وندرتا در زخم چشم ،حلق و دستگاه گوارش میشوند که بدلیل مقاومت زیاد لاروها در برابر اکسیژن و ترشحات دستگاه گوارش دل درد های شدید ،استفراغ واسهال بروز میکند.این عوارض موقتی بوده و لاروها همراه با استفراغ و یا مدفوع دفع میشوند. مبارزه وکنترل روشهای مبارزه با مگسهای خانگی وسایر مگسهای مشابه شامل چندسری اقدامات بدین شرح است:۱-اول اعمال روشهای فیزیکی و مکانیکی۲-بهسازی محیط زیست۳-روشهای شیمیایی ( سم پاشی )۴-روشهای بیولوژیک.در مبارزه فیزیکی عموما اقداماتی در جهت ممانعت از ورود مگسها به اماکن انسانی و جلوگیری از تماس آنها با انسان ،مواد غذایی،ظروف و وسایل فردی صورت میگیرد .مهم ترین این اقدامات عبارتند از: نصب توری برای در ها وپنجره ها وهواکشها تا طبقات چهارم ساختمانها،ایجاد تهویه مناسب و برقرار کردن جریان نسبتا تند هوا توسط پنکه در بالای دربهای ورودی و یا آویزان کردن نوارها یا طناب های رنگی بهمراه مهره ها و دانه هایی شبیه تسبیح در جلوی دربهای ورودی،استفاده از حشره کشهای الکتریکی تولیدکننده نور ماورای بنفش و یا دستگاههایی که ایجاد جریان های الکتریکی با ولتاژبالا وکشنده برای حشرات میکنند.البته روش های اخیر گران قیمت بوده و کاربرد محدودی دارند. بهسازی محیط عمدتا شامل اقداماتی به منظور محدودکردن و از بین بردن محلهای تخم ریزی و زاد و ولد مگسها میباشد.برای دستیابی به این هدف جمع آوری و نگهداری زباله در ظروف در بسته وکیسه های پلاستیکی ، تخلیه زباله در سطح شهر با فواصل زمانی کوتاه حداقل دوبار در هفته و دفن بهداشتی زباله از اقدامات اساسی و مهم است و همچنین دفع وجمع آوری صحیح و بهداشتی مدفوع انسان وحیوانات اهلی به خصوص در مناطق روستایی و در دامپروریها و مرغداریها و نگهداری آنها در گودالها و حوضچه های مخصوص و سر پوشیده به منظور تخمیر وپوسیدن مدفوع در کاهش جمعیت مگسها و بازیافت مدفوع به عنوان کود اقدامی بسیار مفیدمحسوب میشود.در برخی کشورها مثل هندوستان با ایجاد سیستم بیوگاز (biogas) و تخمیر مدفوع از گاز متان حاصل از تخمیر مدفوع برای سوخت استفاده میکنند. مبارزه شیمیایی با مگسها ( سم پاشی ) معمولا موقتی و مشکل است زیرا مگسها سریعا نسبت به سموم شیمیایی مقاومت پیدا کرده و توسط آنزیمهای خاص خود مثل…. سموم را تجزیه وخنثی میکنند.بهترین وموثر ترین روش کنترل مگسها بهسازی و رعایت بهداشت محیط زیست است و حشره کشها را فقط به عنوان مکمل این عمل باید به کار برد نه بعنوان جانشین شونده.مگسها نسبت به سم د.د.ت وگروه سموم کلره در تمامی جهان نسبت به سموم فسفره در خیلی از نقاط و نسبت به کارباماتها و پیرتروئیدها(سموم آلی گیاهی) در بعضی مناطق خاص مقاومت پیدا کرده اند. ممکن است به صورت ابقایی در سطوح محل تماس و استراحت مگسها صورت گیرد و یا از طناب و نوارهای آغشته به سمومی چون دیازینون ،مالاتیون ،پروپوکسور و دیمتوات و آویزان کردن آنها از سقف اتاقها و سالنها استفاده شود.تهیه وکاربردطعمه های مسموم جامد یا مایع شامل سم به میزان۱تا ۲درصد وقند به میزان ۱۰درصد در آب و مصرف این سموم در اطراف ساختمانها و یا مالیدن آنها به پایه ها و تیرکها و یا دیوارها نیزمیتواند موثر باشد.سموم ممکن است به صورت آئروسل یا اسپری تحت فشار در اماکن سرپوسیده مصرف شوند.همچنین میتوان با سمپاشی به صورت امولسیون یا سوسپانسیون در سطح و درون توده های زباله،مدفوع دام و طیور در دامداریها ومرغداریها به صورت هفتگی اقدام به لاروکشی و مبارزه با لارو مگسها نمود.در روشهای بیولوژیک اساس کار شناسایی،پرورش و رهاسازی دشمنان طبیعی و عوامل بیماریزای مگسها در طبیعت است.عوامل بیولوژیک متعددی در طبیعت باعث مرگ و میر مگسها وکاهش جمعیت آنها میشوند.یکی از مهمترین و کاربردی ترین این عوامل که در بسیاری از مناطق دنیا شناسایی و حمایت شده اند ،زنبور های پارازیتوئید شفیره مگس موسوم به Spalangia هستند که با جستجو و شناسایی و تخمگذاری درون شفیره مگس خانگی و تغذیه لارو زنبور از شفیره باعث مرگ آنها میشوند.همینطور استفاده ازسوسکهای Ateuchus و Scarabaeus از خانواده Scarabeidae که به سوسکهای تاپاله یا Dung beetles معروفند اقدامی سودمند است.رها سازی این سوسکها در استرالیا باعث کاهش محسوس جمعیت مگسها شده است.این سوسکها با قطعه قطعه کردن مدفوع تازه و غلطاندن و به زیر خاک بردن آن به منظور تخم ریزی و تغذیه نوزادان خود از مدفوع، باعث جمع آوری و خارج شدن مدفوع از دسترس مگسها ودر نتیجه از بین رفتن محل تخمریزی آنها می شوند.به این سوسکها در آسیای دور و ژاپن سوسک های مقدس گفته میشود.انواع متعددی ازین سوسکها در ایران وجود داشته و به طور طبیعی فعال هستند.
مگسهای اصطبل (Stomoxys calcitrans) حشره ایست شبیه مگس خانگی به رنگ خاکستری و به طول ۵ الی ۶ میلیمتر و دارای ۴ نوار تیره طولی در پشت سینه که به راحتی و با کمی دقت میتوان با مشاهده یک خرطوم زننده باریک و بلند در جلوی سر آن را از مگس خانگی و سایر مگسهای مشابه شناسایی کرد.آریستا در سمت بالا دارای مو ومنشعب است و رنگبندی بال آن شبیه مگسهای موسینا میباشد.از نظر بیولوژی هر دوجنس نر و ماده خونخوار هستند و به آسانی انسان و حیوانات را مورد گزشهای دردناک قرار میدهند.حشرات بالغ روز فعال و اگزوفیل هستند و کمتر وارد اماکن سرپوشیده میشوند.به این حشرات مگس سگ نیز گفته میشود.تخم ریزی بیشتر در توده های گیاهان و علوفه در حال تخمیر و فساد و در اطراف جویبارها و انبار های علوفه صورت میگیرد ولی این مگسها قادر به تخمریزی در مدفوع حیوانات وکاه و علوفه و مخلوط شده با ادرار و مدفوع دامها در کف دامداریها و اصطبلها نیز هستند و تخمها پس از ۱ الی ۴ روز تفریخ شده و لاروهای سفید وخروطی شکل از آنها خارج میشوند.لاروها دارای سوراخهای تنفسی عقبی مشخص و با فاصله زیاد از یکدیگر هستند.این سوراخها داری سه اسلیت Sشکل ،پریتریم ضخیم و یک باتون مرکزی نامشخص هستند.دوره لاروی در شرایط ایده آل ۶تا ۸ روز و در هوای سرد ۴ الی ۵ هفته طول میکشد.شفیره ها شبیه شفیره مگس خانگی میباشند ولی سوراخهای تنفسی فاصله دار در آنها دیده میشوند که پس از ۵ الی ۲۶ روز حشره بالغ از آنها خارج میشود.
الف)اهمیت پزشکی مگس اصطبل : هردوجنس نر وماده با ایجاد گزش باعث درد و سوزش موضعی شدید میشوند ولی گزش آنها عوارض و عکس العمل های پوستی نسبتا کمی به همراه دارد .زمانی که تعداد آنها زیاد باشد فعالیتهای عادی انسان را مختل کرده و با ایجاد مزاحمت و ناراحتی به خصوص در صنعت گردشگری،خسارات اقتصادی بدنبال دارند.خسارات قابل توجه اقتصادی از طریق کاهش وزن دام و تولیدات دامی میشود که برای مثال خسارت این حشرات در سال ۱۹۶۵ در ایالات متحده آمریکا بالغ بر ۱۴۲ میلیون دلار بوده است.مگس اصطبل از لحاظ انتقال مکانیکی بیماریهایی مثل سیاه زخم و تریپانوزومیازیس ناشی از T.evanesi و T.brucieدارای اهمیت هستند و احتمال انتقال بیماری هایی مثل فلج اطفال ،تب راجعه ،تب مالت و باد سرخ نیز توسط آنها وجود دارد ولی قابل توجه نیست.مگس اصطبل گاهی ممکن است باعث نقل وانتقال تخم مگسهای مولد میاز به نام Dermatobiia hominis باشد.
ب)مبارزه با مگس اصطبل:روشهای بهسازی محیط زیست از طریق جمع آوری علوفه در حال تخمیر ،نظافت محیط زیست و جمع آوری و تخلیه فضولات دامی در کف اصطبلها و دامداریها باعث کاهش جمعیت مگسها میشود. سمپاشی مواد فوق نیز در کاهش جمعیت لارو ومگس تا حدی موثر است.در محلهای آلوده میتوان سموم شیمیایی را به صورت آئروسل و میست برای مبارزه با مگس بالغ مصرف نمود.تا کنون مقاومت نسبت به حشره کش های شیمیایی در مگس اصطبل گزارش نشده است.
مگس های تسه تسه خانواده گلوسینیده (Glossinidae) این خانواده شامل یک جنس به نام Glossia و ۳۰ گونه و زیرگونه است که همگی خونخوار و از جهت گزش و انتقال بیماری خواب حایز اهمیتند وبه مگسهای تسه تسه (tsetse flies) معروفند.پراکندگی این مگسها محدود به مناطق گرمسیری آفریقا بین عرض شمالی ۱۵ و عرض جنوبی ۲۰درجه است.از نظر مرفولوژی دارای بدنی نسبتا قوی به طول ۶تا ۱۵ میلیمتر و به رنگ زرد تا قهوه ای هستند.از نظر بیولوژی هر دوجنس خونخوار بوده و روز فعال هستند و بیشتر از طریق قدرت بینایی و رنگ و حرکات میزبان به طرف آن جلب میشوند.حشرات ماده لارو زا (Larviparous) و شفیره زا (Pupiparous) هستند.
اهمیت پزشکی مگسهای تسه تسه این مگسها علاوه بر خونخواری و ایجاد تحریکات پوستی و مزاحمت برای انسانها و حیوانات ،ناقلین تریپانوزومهای آفریقایی شامل Trypanosoma gambience و T.rhodesience عامل بیماری خواب (Sleeping Sickness) در انسان و بعضی حیوانات هستند. مبارزه با مگسهای تسه تسهبه دلیل تنوع فعالیت مگسهای بالغ و نحوه خاص تولید مثل آنها روشهای مبارزه بسیار محدود و غالبا شامل سمپاشی هوایی مناطق آلوده توسط هواپیما یا هلی کوپتر های سمپاش به طریقهU.L.V و با استفاده از سموم مناسب مثل پیرتروئیدها است که حداقل تاثیر را روی محیط زیست داشته باشند .همچنین به منظور کنترل یا ریشه کنی بیماری خواب در سالهای اخیر مورد توجه و موفقیت آمیز بوده است.در بعضی از مناطق ،تغییر پوشش گیاهی و از بین بردن گیاهان و محل های تخم ریزی و استراحت مگسها و همینطور از بین بردن حیوانات وحشی میزبان مگس انجام گرفته و علی رغم موفقیت نسبی در کاهش جمعیت مگسها ،به دلیل بر هم زدن اکوسیستم منسوخ شده اند.
بیماری میاز ومگسهای مولد میاز Myiasis تعریف و تقسیم بندی میازمیاز بیماری ایست ناشی از حضور لارو مگسها در بافتهای زندهبدن مه این وررود و حضور لارو ممکن اسن از طریق زخم و جراحات پوستی و یا از طریق حفرات طبیعی بدن مثل دهان،گوش،چشم و دستگاه تناسلی ادراری صورت گیرد.خانواده های متعددی از مگسها دارای انواع مولد میاز هستند.تقسیم بندی های متفاوتی برایمیاز ارایه شده است. اولین تقسیم بندی انواع میاز که بیشتر در پزشکی مورد توجه است و جنبه کلینیکی و درمانی دارد بر اساس عضو یا بافت مورد تهاجم است بر این اساس میاز شامل انواع میاز های پوستی(Dermal Myiasis)،میاز چشم(Ophthalmic .M)، میاز گوش(Auricular.M)،میاز حلقریا،گلو و سینوسهای بینی (Nasopharyngeal.M)،میازهای قسمتهای مختلف دستگاه گوارش مثل معده،روده و رکتوم (Gastric.intestinal or rectal ) و میاز تناسلی ادراری(Urogenital.M) خواهد بود.تقسیم بندی دیگر میازها بر اساس عادات پارازیتیسم مگسهای مولد میتز صورت گرفته که عبارتند از:۱-میازتصادفی،اتفاقی یا دروغین(accidental or entric or pseudomyiasis): در این حالت لارو مگس به طور طبیعی تمایلی به پارازیته کردن و حضور در بدن موجودات دیگر نداشته و قادر به ادامه حیات در بدن میزبان نیست وورود آن به بدن کاملا به شکل تصادفی صورت میگیرد .۲- lمیاز اختیاری یا ثانویه Facultative Myiasis :در این حالت لارو مگس به طور طبیعی زندگی غیر انگلی داشته و بر روی لاشه و مواد گوشتی غیر زنده رشد و تغذیه می کند. در صورت وجود شرایط مناسب مثل زخمهای عفونی روباز گوش و دستگاه تناسلی ادراری عفونی و دارای ترشح ، ممکن است مگس ماده تخم یا لارو خود را روی این ضایعات قرار داده و ایجاد میاز کند.۳-میاز اجباری یا اختصاصی obligatory or specific Myiasisدر این حالت لارومگس حتما باید درون بافت های زنده رشد و تغذیه کند و قادر به ادامه حیات در بافتهای مرده یا جسد نیست.مهترین خانواده مگسها از لحاظ ایجاد میاز اجباری درانسان خانواده Calliphoridea و در درجه دوم خانواده Sarcophagidea هستند. خانواده کالیفوریده(Calliphoridae)به حشرات این خانواده Blow Flies یا مگس گوشت یا مگس آبی وسبز نیزگفته میشود.لارو بسیاری از گونه ها از جسد حیوانات تغذیه کرده و در انهدام لاشه حیوانات بزرگ نقش مهم و مفیدی دارند ولی تعداد کمی از گونه ها نیز ایجاد میاز های خطرناک در انسان وحیوانات میکنند .اکثر گونه های این خانواده رنگهای فلزی یا متالیک سبز،آبی،سرمه ای و مسی هستند که تشخیص آنها را ساده میکند ولی در مناطقی از آفریقا گونه های غیر متالیک نیز دیده میشوند.
خانواده سارکوفاژیده(Sarcophagidea)به حشرات این خانواده مگسهای شطرنجی یا گوشت(Flesh Fly) گفته میشود.تمامی اعضای این خانواده لاروزا هستند.بیشتر اعضای این خانواده دوره لاروی خود را درون گوشت ، مواد درحال فساد وجسد حیوانات مختلف سپری میکنند واز جهت انتقال مکانیکی عوامل بیماریزا دارای اهمیت هستند.برخی از گونه ها به عنوان پارازیتوئید و انگل حشرات دیگرو حلزونها عمل میکنند و بعنوان حشرات مفید محسوب میشوند.تعداد کمی از گونه ها متعلق به جنسهای Wohlphartia و Sarcophaga قادر به ایجاد میاز در انسان و حیوانات هستند و ایجاد خسارت قابل توجهی در دامپروری و بهداشت میکنند.الف-مرفولوژی و بیولوژی مگسهای سارکوفاگا: اکثرا مگسهای درشت به طول ۱۱ الی۱۷ میلی متر و به رنگ خاکستری روشن تا تیره و بدن پوشیده از مو هستند.فرم بالغ دارای سه نوار تیره طولی در پشت سینه و صفحات کوچک تیره و روشن شبیه به صفحه شطرنج در پشت شکم هستند و نام مگسهای شطرنجی نیز مربوط به این صفت آنهاست. مهمترین گونه های این جنس از نظر تولید میاز S.carnaria و S.haemorrhoidalis هستند که گونه دوم پراکندگی وسیعی در آمریکا ،اروپا ،آفریقاو آسیا دارد.بیشتر گونه های این جنس پوسیده خوار و لاشه خوار هستند ولی به زخمهای چرکی و عفونی نیز جلب شده، در این صورت اکثرا از چرک و بافتهای مرده تغذیه کرده و خسارت چندانی ایجاد نمیکنند.میاز ناشی از آنها اکثرا اختیاری یا تصادفی است ودر صورت ایجاد میاز تصادفی گوارشی عوارض قابل توجه و دل درد های شدید به وجود می آورند. مگسهای مولد میاز با اهمیت پزشکی کم(خانواده های Oestridae – Hypodermatidea – Gasterophilidea – Cuterbridae)چندگونه از مگسهای خانواده Oestridae در بسیاری از حیوانات اهلی مثل گوسفند،بز،گاو و گاهی در انسان ایجاد میاز میکنند . به لارو این مگسها Head maggots گفته میشود.مهمترین گونه آن از نظر پزشکی که در مناطق مختلف ایران نیز شایع و باعث ایجاد میاز در گوسفند و بز و در نتیجه خسارات اقتصادی فراوان در دامپروری میشود Oestrus ovis است. به این مگس Sheep bot یا Sheep warble ودر فارسی مگس سینوس بینی گوسفند یا مگس سسپو گفته میشود. این مگسها شبیه زنبورهای عسل هستند و بدنی ستبر و پهن به طول ۱۲الی ۱۴ میلیمتر دارند .رنگ بدن زرد رنگ پریده تا قهوه ای روشن با لکه های نا منظم قهوه ای تیره،مشکی و خاکستری روشن در سطح شکم است .مگسهای ماده در اطراف گله های گوسفند پرواز کرده و در زمان مناسب تعداد زیادی لارو مجموعا تا ۵۰۰لارو بر روی بینی گوسفندان رها میکنند.لاروها به درون سینوسهای بینی خزیده و مستقر میشوند.
روشهای پیشگیری و درمان میازبه منظور پیشگیری از ابتلای به میاز در مناطق آلوده میبایست اقدامات زیر انجام گیرد:۱- پوشاندن وضدعفونی کردن زخمهای سطحی به صورتی که در معرض مگسها قرار نگیرد.۲- درمان سریع بافتها و اندامهای عفونی مثل گوش ،چشم و دستگاه ادراری در صورت داشتن ترشح چرکی.۳- توصیه به افراد برای ایجاد پوشش مناسسب در بچه ها و بخصوص دختر بچه ها برای جلوگیری از ابتلا به میاز تناسلی-ادراری و مقعد و رعایت نظافت فردی.۴- توصیه به دامداران وچوپانها در مناطق آلوده در مورد استفاده از کلاه های محافظ سر و صورت.۵- چرای دامها در صورت لزوم در شب.در صورت ایجاد میاز در زخم و یا پوست اولین اقدام پوشاندن محل آلودگی با لایه ای از روغن های نفتی مثل پارافین است.این اقدام باعث مسدود کردن سوراخهای تنفسی عقبی لاروها و خارج شدن آنها از محل زخم برای دستیابی به اکسیژن است،سپس بلافاصله باید لاروها را خارج کرد.در صورت لزوم میبایست لاروها را با جراحی از پوست یا عضو مورد تهاجم به خصوص چشم یا گوش خارج کرد .در میازهای حلق و گلو خوردن روغن ولرم و کشیدن سیگار باعث تحریک لاروها و رها شدن آنها از مخاط گلو میشود.در مناطق جنوبی ایران عشایر در صورت ابتلای به میاز گلو گلوله های پارچه ای متصل به یک ریسمان تهیه و آن را چندین بار قورت داده و بیرون میکشند و تا حدودی لاروها را از مخاط جدا میکنند. برای مبارزه با مگسهای مولد میاز راه های عملی بسیار محدود است.در مورد دامها مبارزه با کنه ها و اکتوپارازیت های دام،جلوگیری از زخمی شدن بدن دامها و در صورت ایجاد زخم درمان سریع و محفوظ نگه داشتن دام تا زمان بهبودی زخم های سطحی از اقدامات پیشگیری کننده محسوب میشود.سمپاشی منازل اطراف دامداری ها و محلهای استراحت مگسهای بالغ به شکل محدود ممکن است مفید باشد.روش موفق مبارزه با مگسهای مولد میاز به خصوص کوکلیومایا هومینی وراکس مبارزه ژنتیکی از طریق پرورش نرهای عقیم و رها سازی آنها در طبیعت بوده است که پس از چندین نوبت رهاسازی به تعداد ۱۵۰میلیون نر عقیم در هفته و با توجه به اینکه نرهای عقیم در جفتگیری با مگسهای ماده در طبیعت با نرهای سالم رقابت کرده و باعث غیر بارور شدن تخمهای تولید شده میشوند ،کاش چشم گیری در جمعیت این مگس در مناطق تحت مبارزه در جنوب آمریکا تا مکزیک ایجاد شده و تقریبا در ایالات متحده ریشه کن گردیده است.البته از سال ۱۹۷۲ به دلیل آلودگی مجدد برخی مناطق پاکسازی شده وکاهش قدرت مگسهای عقیم مشکلاتی در این روش مبارزه نیز ایجاد شده است.